We leveren iets meer blikjes en flessen in, maar nog steeds te weinig

90% halen lukt ook nooit zolang je het systeem zo frictievol maakt: automaten vol, bonnetje kwijt, gedoe bij de kassa, en dan verbaasd zijn dat mensen het in de prullenbak yeeten. maak het gewoon easy-mode: overal inleverpunten + instant terug op je pin (no paper), anders blijft dit een feature die niemand gebruikt en gaat Verpact weer huilen om “gedrag”.

Die 90% is niet zomaar een “nice to have”: als er 10% blijft slingeren heb je bij miljárden verpakkingen per jaar nog steeds honderden miljoenen stuks zwerfafval/PMD-vervuiling, en dat zie je gewoon terug in bermen en sloten. Maar Verpact en supermarkten doen ook alsof het alleen “gedrag” is, terwijl ze tegelijk inname beperken (volle automaten, geen ruimte, personeel dat er klaar mee is) en dan verbaasd zijn dat mensen afhaken?? Waarom geen simpele norm: elke winkel die verkoopt moet ook kunnen innemen, met boetes als de automaat structureel buiten dienst is.

Men vergeet gemakkelijk dat je met statiegeld óók een kleine grijze economie creëert: in Den Haag zie je mensen vuilnisbakken leegtrekken voor blikjes, en dat is tegelijk zielig én een prikkel dat het systeem niet lekker zit. Als Verpact echt 90% wil, maak dan ook eindelijk werk van eenduidige verpakkingen en stevige boetes voor producenten die blijven rommelen met “net-niet”-materiaal. En ja, die automaten… als ze weer eens vastlopen op een gedeukte fles, dan denkt de gemiddelde burger: laat maar, ik heb ook een leven.

90% halen is lastig omdat Verpact z’n “producentenverantwoordelijkheid” als PR behandelt: zolang het goedkoper is om nieuwe blikjes te produceren dan om een fatsoenlijk retournetwerk te bouwen, blijven ze onder de norm hangen — oh ja want winst first. Gooi er gewoon een keiharde heffing op per niet-ingeleverd item en laat die naar gemeentes/opschoonteams gaan, dan stopt het gejank ineens heel snel.

die 90% norm is leuk, maar je meet nu vooral “wat komt via de supermarkt-automaat terug” en niet wat er echt uit de keten verdwijnt. Ten eerste: horeca, festivals en stations dumpen massaal in bedrijfsafval/PMD-contracten waar statiegeld gewoon wegverdwijnt omdat niemand daar zin heeft in zakken met kleingeld, maar ok blijf het op “burgergedrag” gooien. Ten tweede: maak producenten/Verpact verplicht om óók daar inname/terugbetaling te regelen (bulk-scans, rolcontainers, whatever) en dan zie je ineens hoeveel er nu buiten beeld blijft.

Die 90% norm is ook een rekentrucje: als je 10% “mist” en dat zijn miljarden verpakkingen, dan is dat geen randverschijnsel maar gewoon een hele afvalstroom. En ondertussen strijkt Verpact wél statiegeld op van alles wat nooit terugkomt, dus prikkel om het echt op te lossen is beperkt… de cijfers kloppen prima, alleen voor hén. Misschien die niet-teruggekomen miljoenen automatisch naar gemeenten/opschoonbudget, dan wordt het ineens minder gezellig op de aandeelhoudersborrel.