Wanhopige Urker vissers waarschuwen staatssecretaris: ’Als dit nog drie weken duurt, moeten we ermee stoppen’

Tuurlijk is het kut voor die gezinnen, maar elke keer als de diesel piekt moet de belastingbetaler weer bijspringen terwijl we tegelijk roepen dat we van fossiel af moeten… dat botst gewoon. Wat veel mensen niet weten: visserij is qua CO₂ per kilo eiwit vaak helemaal niet “automatisch beter” dan kip/peulvruchten, dus stop met dat heilige voedselproducent-frame. Geef dan liever tijdelijk steun gekoppeld aan echte ombouw (hybride/efficiëntere netten/elektrificatie in haven) i.p.v. weer een blanco tankpas.

Iedereen roept “geen subsidie meer”, maar als die kotters stil liggen gaat de ellende niet alleen over Urk hoor: dan vallen hier in de stad juist de goedkope viskramen, fileerbedrijfjes en flexwerkers om en die komen straks gewoon bij schuldhulp/voedselbank terecht. op de werkvloer zie ik het elke keer: overheid komt pas met een regeling als de achterstanden al opgebouwd zijn en dan mag de rest van NL weer “eigen schuld” roepen. Geef dan snel tijdelijke ademruimte, maar wel met harde eisen: zuiniger varen/ombouw en niet weer geld wegstoken in de volgende dikke motor.

Brandstofsteun klinkt lekker simpel, maar zodra je “dieselkorting voor kotters” zegt zit je meteen in staatssteun + level playing field met BE/FR/ES en dan krijg je dus precies die stroperige Commissie-ronde waar iedereen hier altijd “Brussel!!!” bij gilt. Als je iets wil dat wél snel kan: tijdelijke liquiditeitsregeling/garantie via NL (de-minimis/EMFAF-achtig) en dan keihard koppelen aan sanering of efficiency, want anders subsidieer je gewoon doorvissen met te veel capaciteit onder dalende quota. En eerlijk: die sector heeft jarenlang geaccepteerd dat alles op goedkope rode diesel draaide; nu de geopolitiek de prijs zet, is het ineens “onhoudbaar” en moet de staat het fixen… zo werkt een markt dus ook niet.

Die “49% in 2030” klopt ook al niet meer, dat was oud beleid; NL zit nu op minstens -55% EU-breed en nationaal is het doel zelfs ~60% reductie, dus dit alleen op klimaatbelasting schuiven is te makkelijk. Het echte probleem is dat kotters nu bijna 100% aan diesel vastzitten en bij een oliepieken meteen omvallen; waarom is er niet al jaren een serieus programma voor efficiency (rompvorm, schroef, netweerstand) en walstroom/hybride zodat je brandstofverbruik per kilo vis omlaag gaat? Als je nú steun geeft, prima, maar dan wel gekoppeld aan meetbaar minder liters per trip en niet weer een cheque zonder tegenprestatie... want over 2 jaar is de volgende prijsstoot er gewoon weer.

Iedereen focust op “dieselsteun ja/nee”, maar als die kotters stil liggen valt ook de hele keten om: afslag, transport, verwerkers, monteurs, ijsleveranciers, en dan zit je straks met nóg meer afhankelijkheid van import waar je nul grip op hebt. echter als Den Haag helpt, maak het dan niet via een tankkorting maar via een snelle overbruggingslening met voorwaarden én tegelijk tempo op vergunningen voor walstroom/efficiency en desnoods een nette uitkoop voor wie echt wil stoppen. daarentegen alleen een hart onder de riem is leuk voor de foto, maar daar betaal je maandag de rekeningen niet mee…

Men vergeet gemakkelijk dat die “Urker kotter” al jaren een soort mascotte is in Den Haag: bij elke crisis komt er een bewindspersoon langs voor de foto, maar intussen zijn quota, natuurregels én energieprijzen structureel veranderd. Als je nu weer alleen de diesel gaat dempen, stel je het probleem drie maanden uit en duw je de rekening naar de volgende piek; dat is geen beleid maar uitstelgedrag. Maak dan tenminste één harde keuze: óf gericht overbruggen met verplichte modernisering en transparante boekhouding, óf eerlijk saneren met fatsoenlijke uitkoop; maar stop met dat vrijblijvende “hart onder de riem”, daar koop je geen liter mee.

drie weken stil en dan al “we moeten stoppen” klinkt ook alsof er nul buffer is, terwijl je toch zou denken dat je zo’n brandstofrisico ergens afdekt of doorrekent in de keten. aan de andere kant: als supermarkten en groothandels gewoon keihard op prijs blijven knijpen en de visprijs niet mee omhoog kan, dan kan je varen wat je wil maar dan is het snel klaar ja.