Waarom Trump ten koste van alles vasthoudt aan importheffingen

Die Steinway-anekdote is leuk voor de human interest, maar de cijfers kloppen niet: “30% op brede invoer” en dan 5 miljard per jaar?? even rekenen, 5 miljard is een druppel op de Amerikaanse import, dus óf dat tarief geldt niet echt breed, óf het is vooral campagnepraat. En die heffingen “betalen” Amerikanen gewoon zelf aan de kassa, maar ja, dat verkoopt minder lekker dan een gekrenkte piano-ego uit 1987.

Die piano is leuk voor de story, maar dit gaat vooral om macht: importheffingen zijn een snelle “knop” waar een president mee kan zwaaien zonder dat het Congres eerst ja hoeft te zeggen, en ondertussen kan je per sector bedrijven belonen/straffen met uitzonderingen. En dat 5 miljard/jaar klinkt alsof het om een relatief smalle set producten gaat, want de VS importeert rond de 3.000 miljard dollar per jaar; 30% “breed” zou eerder honderden miljarden opleveren (of de import klapt in). Benieuwd hoeveel van die heffingen straks gewoon terugkomt als hogere inputkosten voor Amerikaanse fabrieken en dus alsnog inflatie, want staal/aluminium zit echt overal in.

Goh, dat pianoverhaal zal best meespelen, maar hij gebruikt die heffingen vooral als onderhandelingswapen: vandaag 30%, morgen “oké dan 10% als jij X doet”, en ondertussen kan hij stoer doen op tv zonder echt beleid te hoeven maken toch? En als het misgaat wijst hij gewoon naar “buitenlanders” of de rechter, terwijl bedrijven hier gewoon weer duurder inkopen.

Ik rij al 30 jaar langs de haven en dit is gewoon dezelfde truc als Schiphol: “veiligheid” roepen maar ondertussen een kassa en een stok om mee te slaan. Die heffingen zijn z’n persoonlijke spaarpot én hij kan elke CEO laten kruipen voor een uitzondering, en de gewone Amerikaan betaalt het bonnetje, klaar godverdomme.

Typisch weer zo’n pianoverhaaltje om het simpel te houden, maar niemand noemt dat die heffingen vooral een verkapte belasting zijn waar je geen begrotingsdebat voor hoeft te voeren: 5 miljard per jaar is peanuts op de federale uitgaven, maar je kunt er wél hele sectoren mee “sturen” zonder 1 stem in het Congres. En dan dat gedoe met WTO en tegenheffingen: uiteindelijk betaal je dubbel, eerst aan de kassa en daarna via subsidies/compensatie voor de boeren en fabrieken die ineens hun export kwijt zijn, reken maar dat dat geen 5 miljard blijft.

Feitje: heffingen werken ook als een soort stress-test op de samenleving, als prijzen schoksgewijs omhoog gaan zie je meer schuldenstress, slechter slapen, meer alcohol en gedoe thuis, dat komt uiteindelijk óók bij huisartsen en SEH’s terecht. En dat pianoverhaal, tja, leuk voor de kleur maar beleid op gekrenkt ego is ongeveer het minst stabiele fundament dat je kan hebben.

Die piano is leuk voor de kleur, maar dit gaat volgens mij vooral om statuspolitiek: importheffingen zijn een manier om “de natie” te spelen als één team met één vijand, en dan kun je elke prijsstijging framen als patriottische pijn. Enerzijds is het een economisch instrument, anderzijds is het een loyaliteitstest: welke bedrijven, staten en sectoren gaan publiekelijk knikken en wie wordt weggezet als on-Amerikaans omdat ze klagen. En ondertussen schuift de macht van regels en instituties naar persoonlijke deals en uitzonderingen, lekker feodaal bijna: wie dicht bij het hof komt, krijgt z’n tarief omlaag, de rest zoekt het maar uit. Dat is ook waarom hij het niet loslaat: heffingen zijn niet alleen geld, het is een knop waarmee je elke dag conflict kunt maken en dus aandacht, aandacht, aandacht.

Hier op het land zie je meteen wat heffingen doen: kunstmest, folie, onderdelen voor machines, zelfs blik en glas voor verpakking worden gewoon duurder en dat komt echt niet “terug” als banen, dat is gewoon hogere kostprijs. En als de VS boeren daar gaat “beschermen”, dan gaat de rest terugmeppen op soja, mais, vlees enz en zit je weer met subsidie en overschotten, dat circus kennen we. dat pianoverhaal is leuk voor de krant, maar dit is vooral een gok met de hele keten omdat ie graag hard klinkt op tv.

Dat pianoverhaal is leuk voor de krant, maar de echte “why” zit ’m volgens mij in binnenlandse vijandbeelden: heffingen zijn een simpele manier om economische pijn te herlabelen als morele strijd, wij tegen zij. Enerzijds verkoop je het als banen redden, anderzijds maak je er een permanente cultuurstrijd van waarin elke tegenstander (rechter, WTO, importerende bedrijven) ineens onderdeel wordt van het complot tegen de gewone Amerikaan. En onderschat niet hoe handig dit is als rookgordijn: inflatie, zorg, huisvesting… allemaal saai en ingewikkeld, maar een tarief is een grote rode knop waarmee je elke nieuwscyclus kunt kapen. Uiteindelijk is het minder economie dan emotionele mobilisatie: boosheid organiseren, en dan doet de kassa vanzelf mee.

Nou ja, dat pianoverhaal is leuk voor de krant, maar wat mij opvalt is dat zo’n heffing vooral een rookgordijn is: iedereen kijkt naar “buitenland pesten”, en ondertussen kan hij thuis de belastingverlagingen en het begrotingsgat wegmoffelen zonder eerlijk te zeggen wat het kost, dat is politiek theater met een kassabon die pas later komt, hoor toch.

Die piano is leuk voor de krant, maar het echte verhaal is dat heffingen in de VS ook gewoon een manier zijn om het hele WTO/geschillenstelsel te omzeilen en alles naar “national security” te trekken, dan kun je met één pennenstreek beleid maken zonder normale checks. En voor ons in de EU wordt het weer kiezen: keihard terugslaan (proportionaliteit…) of via sector-deals en uitzonderingen gaan bedelen, en dan win je precies het spel dat hij wil: verdeel-en-heers per lidstaat/industrie. Ondertussen is het vooral een permanente crisis-knop, elke week headlines, elke week “onderhandeling”, en bedrijven gaan investeren alsof ze in een casino zitten.