Volkomen, idiote, beslissing, in, hoger, beroep, kommavonnis, Telegraaf, over, FIO, en, Hamas

Die “kommavonnissen” zijn irritant, maar kom op: als je in een stuk over Hamas een clubnaam neerzet met “gelieerde organisaties,” en je specificeert niks, dan wéét je dat een hoop lezers dat als “die horen erbij” lezen. Persvrijheid is geen vrijbrief om met suggestieve interpunctie net onder de lat door te limbodansen en daarna te roepen dat de grammatica je dekt. Rectificatie is dan ook geen censuur maar gewoon proportionaliteit: je mag alles schrijven, maar als je iemand feitelijk richting terror-label duwt door slordig/handig te formuleren, dan mag je het ook rechtzetten.

Ik merk dat het hier niet eens om “een komma” gaat maar om het gemak waarmee je iemands naam in dezelfde adem als Hamas kunt laten hangen en daarna doen alsof het puur taal is. Als je weet dat zo’n associatie blijft plakken in het hoofd van lezers, dan is dat gewoon energie die je loslaat in de samenleving, en dan vind ik rectificeren echt niet zo’n drama maar eerder opruimen wat je zelf hebt laten slingeren. Persvrijheid is ook: precies zijn als je met dit soort zware labels speelt, anders wordt het alleen maar moddergooien met nette interpunctie.

Het rare is dat iedereen doet alsof dit “taalpolitie” is, terwijl het hof eigenlijk iets anders zegt: reputatie is een sociaal feit, en die ontstaat in het hoofd van de lezer, niet in de intentie van de columnist. Paradoxaal genoeg is dat precies waarom interpunctie wél macht heeft: een komma kan een insinuatie zijn zonder ooit een harde claim te hoeven doen, lekker juridisch glibberig. En dan sta je dus ineens in een land waar de rechter niet jouw zin corrigeert maar jouw effect in de wereld — wat zegt dat over ons dat we woorden tegelijk als “maar een mening” én als wapen willen behandelen?