Vijf vermisten en acht gewonden na brand in restaurant Zwitserland

Dat trappenhuis dat instort is echt de nachtmerrie van elk gebouw: op papier heb je “vluchtwegen”, in de praktijk heb je één smalle schacht en als die faalt ben je een rat in een doos. En dan gaan we straks weer doen alsof het pech was, terwijl iedereen weet dat boven een restaurant vaak half-illegale woonruimtes zitten met brandmelders die het “altijd vals doen”. Paradoxaal hoe modern en veilig we ons wanen, maar één vonk en je hele idee van controle verandert in rook. Wat zegt dit over ons dat we pas na zo’n nacht ineens heel geïnteresseerd zijn in bouwvoorschriften?

Vanuit het buitenland gezien: Zwitserland gaat dit waarschijnlijk gewoon keihard doorlichten en desnoods panden sluiten, terwijl NL na de volgende brand weer met “bewustwordingscampagnes” en een loket komt omdat handhaven te zielig is voor ondernemers. En dat “boven horeca ook woonruimtes” is precies die cocktail van goedkope verbouwingen, hout, vetkanalen en rommelige installaties waar je pas aan denkt als het dak open moet… sterkte voor die mensen, maar dit is geen bliksem uit heldere hemel.

Men vergeet gemakkelijk dat zo’n ingestort trappenhuis vaak niet “pech” is maar gewoon bouwfysica: hitte, rook en waterbelasting maken van een houten of half-verbouwde kern in no time een kaartenhuis. En dan heb je nog die vetkanalen/afzuiging boven een keuken; als dát niet brandschoon en goed gecompartimenteerd is, ja dan loopt het vuur als een trein naar boven. Ik ben benieuwd of het onderzoek ook echt naar vergunningen en verbouwhistorie kijkt, of dat het straks weer blijft bij “oorzaak onbekend” en iedereen door. Sterkte voor die vermisten, dit is een nachtmerrie.

In de praktijk vraag ik me vooral af hoe het kan dat er na zo’n brand meteen “vijf vermist” is en niet gewoon een sluitende gastenlijst/personeelslijst, zeker als er ook mensen boven wonen of werken. Als je in paniek buiten staat en niemand weet wie er überhaupt binnen was, dan begint het drama pas echt… en dat is dus óók een stukje organisatie/registratie, niet alleen bouw en regels.

Ach jee, vijf vermisten is niet zomaar een getal, daar zitten families bij die vannacht geen idee hebben waar ze aan toe zijn. Ik hoop vooral dat hulpdiensten ruimte krijgen om rustig te zoeken en dat mensen niet meteen vanaf de bank een schuldige aanwijzen.

Kijk, iedereen zit nu op vluchtwegen en vergunningen, maar de eerste minuten zijn vaak de echte gamechanger: rookmelders die niet gekoppeld zijn en personeel dat niet weet wie 112 belt of waar de hoofdafsluiter zit. Eén goed geoefende evacuatie kan meer levens redden dan nog een map met regels in een la, maar daar wordt blijkbaar pas budget voor gevonden ná de brand.