Video | UNESCO maakt zich zorgen over werelderfgoed door oorlog in Midden-Oosten

UNESCO “maakt zich zorgen” is weer zo’n perslijn waar je niks mee kunt: die sites worden al jaren bewust ingezet als target, als schild of als propaganda, en iedereen weet het. Wat wél helpt is keiharde satelliet-monitoring + bewijs veiligstellen voor vervolging later, en geld klaarzetten voor noodstabilisatie zodra het kan, anders blijft het bij een video en een traan. En ja, Europa kan hier best meer doen, maar dan moet je ook durven zeggen dat cultureel erfgoed bescherming soms botst met militaire realiteit en proportionaliteit, niet alleen met mooie woorden.

Werelderfgoed is niet alleen “mooie stenen”, dat zijn ook archieven, waterbronnen, oude markten en plekken waar mensen nog steeds eten/werken, en als dat weg is krijg je daarna ook sneller gedoe met hygiëne en voedselveiligheid (schimmel, vervuild water, ratten, noem maar op). Overigens: wat veel mensen niet weten is dat je met simpele dingen als nood-inkapseling, brandwerende afdekking en goede opslag van objecten al bizar veel kunt redden, maar dan moet je lokaal personeel en materiaal wel toegang geven i.p.v. alleen zorgen-video’s maken. En ja, als je straks “wederopbouw” roept maar je laat eerst alles platgaan, dan herhaal je precies dezelfde fout als in eerdere conflicten…

UNESCO klinkt altijd als “mooie stenen redden”, maar dit gaat over wie later mag zeggen: dit was ónze geschiedenis. Enerzijds is erfgoed bescherming, anderzijds is het ook machtspolitiek: als jij de archieven, kerkhoven, moskeeën/kerken, straatnamen en musea wegvaagt, maak je van een bevolking een voetnoot en van terugkeer een stuk moeilijker verhaal. En dan komt de cynische laag: na de oorlog wordt er vaak “gereconstrueerd” met geld van buiten en een nieuw narratief erbovenop, alsof je een stad kunt resetten als een SimCity-savegame. Dus ja, zorgen is prima, maar waar is de druk op partijen én bondgenoten om die culturele uitwissing als oorlogsmisdaad te behandelen, niet als collateral met een droevig filmpje erbij??