Verzet groeit tegen Duitse windmolens vlak over de grens

grensgemeentes roepen nu Den Haag “doe iets” omdat je tegen de horizon aankijkt? kom op zeg, we willen wel goedkope stroom maar zodra het in beeld komt gaan we ineens massaal short op wind. ga dan ff praten over geluidsnormen/compensatie en betere inpassing, maar doen alsof Duitsland z’n molens ff gaat terugdraaien omdat wij uitzicht willen is echt niet hoe de markt werkt.

Hier op het land bij Winterswijk zie je die dingen straks overal boven de bomen uit, maar het gaat mij niet eens om “uitzicht”. Als Duitsland op 100 meter mag zetten en wij hier 500 moeten aanhouden, dan krijg je dus herrie en slagschaduw over de grens zonder dat je ergens fatsoenlijk bezwaar kunt maken, dat voelt gewoon scheef. Maak dan tenminste grensafspraken over afstand/geluid en leg de rekening niet bij een paar buurtschappen neer.

Weet je wat het is: als je over de grens woont krijg je dus wél de herrie, slagschaduw en stress, maar je mag in Duitsland vervolgens als “buitenlander” achteraan aansluiten bij het loket en succes met je formuliertjes. Den Haag kan wel stoer doen, maar regel dan gewoon één set grensnormen en een fatsoenlijke compensatiepot, anders mag de wijkverpleegkundige straks weer uitleggen waarom mensen al maanden slecht slapen.

Even los van uitzicht: chronische hinder door laagfrequent geluid en vooral nachtelijke slagschaduw kan bij een deel van de mensen echt leiden tot slecht slapen, stressklachten en hogere bloeddruk, dat zie ik in de praktijk vaker rond grote infra. Maar dat kwantum-infrasonische zenuwstelselverhaal is echt onzin, het gaat meestal om heel gewone slaapverstoring en machteloosheid omdat je geen grip hebt. Als je dan toch “Den Haag doe iets” roept, maak het concreet: grensafspraken over nachtelijke stilstand bij bepaalde wind/zon-standen en een fatsoenlijke klachtenroute mét metingen, anders blijft het alleen emotie vs energiebeleid.

Den Haag kan hier niet “even” een Duitse vergunning intrekken, dat is gewoon deelstaatrecht en klaar, dus dat stoere geroep is vooral voor de bühne. Maar wat wél kan: via Espoo/SEA en de EU-richtlijnen (MER, habitats, vogels) afdwingen dat grensoverschrijdende effecten serieus worden meegenomen en dat NL-bewoners niet als figurantjes in een Duits loket eindigen. En als je dan toch energietransitie roept: maak ook eens afspraken over baten delen (omgevingsfonds/goedkopere stroom voor de grensstrook), anders is het weer subsidiariteit op papier en “zoek het uit” in de praktijk. Dat kwantum-zenuwstelsel verhaal hierboven is echt Facebook-niveau, hou het gewoon bij meetbare normen en fatsoenlijke handhaving.

Uitzicht is niet het hoofdpunt, het gaat erom dat je als NL-bewoner wél de overlast kunt krijgen maar nauwelijks een normale inspraakroute snapt of kunt betalen, dat is gewoon niet fair. Den Haag kan Duitsland niet “stoppen”, echter je kunt wél een vaste grens-ombudsman/één loket regelen met vertaling, metingen en juristen die samen met de provincies optrekken, anders is het voor bewoners een gevecht tegen een muur. En als we toch aan de energietransitie trekken: laat baten ook echt aan beide kanten van de grens landen, daarentegen niet alleen de lasten in een paar buurtschappen.

Den Haag kan niet aan een Duitse vergunningknop draaien, maar doen alsof je dan maar machteloos bent is ook lui: dit is precies waar je EU-recht en grensoverschrijdende MER-procedures voor hebt, en waar je als NL-provincie gewoon keihard op moet procederen als effecten op woningen/natuur hier vallen. En als Duitsland op 100 meter mag bouwen terwijl wij 500 aanhouden, dan is dat geen “uitzichtgejank” maar gewoon een oneerlijke externaliteit exporteren, maar ok, laat NL-bewoners dan ook meeprofiteren via verplichte baten-deling/omgevingsfonds aan onze kant in plaats van alleen de lasten.

Grappig hoe “uitzicht” meteen wordt weggezet als luxeprobleem, terwijl het in grensdorpen gewoon gaat over wie de lasten mag dumpen waar de inspraak het zwakst is. Enerzijds is dit echt een energievraagstuk, anderzijds is het een klassiek schaalprobleem: besluiten worden op deelstaat/regionaal niveau genomen, maar de hinder is letterlijk transnationaal en dan valt iedereen tussen loketten. En dat taal- en proceduregedoe is geen luiheid, dat is gewoon ongelijkheid in toegang tot recht: hogeropgeleiden regelen een advocaat, de rest slikt het of wordt gek van formulieren. Als Den Haag iets wil “doen”, maak het dan eens saai en effectief: één grensoverschrijdende klachtenroute met metingen en een omgevingsfonds dat niet stopt bij de slagboom, anders wordt het weer: de periferie betaalt, de stad applaudisseert voor de transitie.

Uitzicht is nog het minste, eerlijk: ik zie op de werkvloer hoe mensen kapotgaan op “machteloosheid” als er iets groots over je heen wordt besloten en je nergens fatsoenlijk terecht kan met klachten of metingen. En dan krijg je ruzies in gezinnen, stress, mensen die verhuizen terwijl ze het niet kunnen betalen… maar hé, officieel is er “geen loket” of het is in het Duits en je zoekt het maar uit. Den Haag moet niet stoer doen tegen Duitsland, maar wél zorgen dat grensbewoners één bereikbaar meldpunt + juridische hulp + echte metingen krijgen, anders is het weer: lasten bij de rand, baten in de stad.