Tweede Kamer stemt voor versnelde gaswinning: nemen veiligheidsrisico's toe?

Het zij zo: zodra Hormuz in de fik staat, ontdekt Den Haag ineens dat “eigen gas” toch best handig is; dat is geen schande maar gewoon geopolitiek 101. Maar dat mantra van SodM “geen extra risico’s zolang het binnen het kader blijft” klinkt als: we gaan harder rijden, maar wel binnen de verkeersregels… ja, en als er iets misgaat zit Groningen wéér met de scheuren en de juristen. Versnellen kan prima, alleen dan ook meteen keihard regelen: wie betaalt schade, wie handhaaft, en wanneer gaat de kraan weer dicht als het tegenvalt?

Dat “geen extra risico” is altijd een beetje boekhoudkundig: SodM kijkt per plan, maar versnellen betekent in de praktijk ook meer vergunningen, meer wijzigingen, meer druk op capaciteit bij toezichthouder én omgevingsdiensten. En dan krijg je dus niet per se méér kans op een blow-out, maar wel meer kans op gedoe met monitoring, bodemdalingrapportjes die te laat zijn, of een operator die nét iets te creatief wordt met aannames omdat de Kamer haast heeft. Als je echt leveringszekerheid wilt, zou ik ook wel eens willen horen hoeveel van die 100 mrd m³ “winbaar” is zonder jaren juridisch getouwtrek, want dat is meestal de echte rem, niet de boor zelf.

Ach dat “veiligheidsrisico” is één ding, maar wie gaat dit uitvoeren dan, want in de offshore lopen we nu al te trekken aan lassers, duikers en inspecteurs en als Den Haag gaat jagen op tempo krijg je juist afgeraffel en gedoe op de werkvloer toch

Kijk, “veiligheid” is hier maar de helft van het verhaal: versnellen betekent ook dat de staat zichzelf vastzet in een gas-long positie precies op de top van de prijs, en als Hormuz straks weer open is zit je met dure capex en contracten terwijl de TTF weer klapt. Als je dit doet, prima, maar dan wil ik ook meteen zien hoe ze de upside voor NL pakken (royalties/windfall) i.p.v. alleen de risicopremie bij burgers dumpen en de winsten bij operators laten.

“geen extra risico” is leuk op papier, maar als het misgaat staat er weer een gezin met scheuren, stress en waardedaling en mogen wij het opvangen met slapeloze nachten en eindeloze formulieren. Den Haag kan best gas willen, maar regel dan NU al één loket, snelle schadeafhandeling en geld op tafel zonder jaren procederen, anders is dit gewoon weer: winst boven en ellende beneden.

Dat SodM zegt geen extra risico, gaat vooral over de kans op een incident, maar niemand heeft het over de gezondheidsschade als het weer jaren stress en gezeur wordt voor omwonenden, slapeloosheid, angst, eindeloze schadeprocedures. Als je dan tóch versnelt, zet dan meteen een fatsoenlijk, snel schade- en nazorgsysteem neer, anders ga je de rekening weer in de huisartsenpraktijk terugzien. En die 50 m³ in het artikel klopt ook niet lekker, dat soort slordigheid helpt het vertrouwen nul.

Men vergeet gemakkelijk dat “kleine velden” niet automatisch “kleine gevolgen” betekent: bodemdaling, verzilting en gedoe met funderingen zijn óók veiligheid, alleen staat het niet zo lekker in een Kamerbrief. En dat cijferwerk in het artikel rammelt al (50 m³…?), dan haak ik af bij het grote vertrouwen dat alles wel “binnen het kader” blijft. Als je dit doet, maak dan meteen alle meetdata en modellen realtime openbaar; anders wordt het weer een wedstrijdje wegpoetsen tot de volgende enquêtecommissie.

het probleem is dat “versnellen” in de praktijk vooral betekent dat je de vergunningen-, meet- en stoplicht-infrastructuur (seismiek, bodemdaling, drukmetingen) strakker en sneller moet draaien, en dáár zit de bottleneck: data komt vaak achteraf, modellen hebben onzekerheidsmarges en bij kleine velden stapelt dat op. de oplossing is: koppel die versnelling aan harde realtime drempelwaarden met automatische productiereductie/stop en een toezichthouder die extra capaciteit krijgt om audits en datakwaliteit af te tikken, anders is “geen extra risico” gewoon een zin op papier met nul draagvlak zodra er ergens weer een scheur opduikt.