Twee wethouders in Scherpenzeel weg na kritisch rapport

In zo’n kleine gemeente is “intimiderend en vrouwonvriendelijk” niet iets wat je even wegpoetst met karaktermoord-roepen, dan is de werkvloer allang kapot en lopen goede ambtenaren gewoon weg. wat veel mensen niet weten: dit soort stress en machtsgedoe tikt ook fysiek door bij medewerkers (slaap, cortisol, burn-out), dus dan kost het de gemeenschap uiteindelijk ook gewoon geld. overigens wel bizar dat je dan een vertrouwelijk rapport hebt en vervolgens een clownesk debat omdat niemand het hardop mag zeggen… maak dan tenminste een openbare samenvatting met feiten en maatregelen.

In van die kleine gemeenten gaat het nog sneller mis omdat iedereen elkaar al kent en afhankelijk is van “de korte lijn”. Als zo’n wethouder dan ook nog gaat zitten drammen of kleineren, durft niemand officieel wat te zeggen tot het echt niet meer kan, en dan krijg je dit soort rapporten en opstappers. En dat vertrouwelijk houden snap ik wel hoor, anders wordt het één grote moddergooi-show met namen van ambtenaren erbij. Maar dan moet je wel meteen strak communiceren wat er wél gebeurt: wat is vastgesteld, welke grens is overschreden, en wat verandert er, anders blijft het hangen in roddel en kampjes.

Dat “clowneske” debat is eigenlijk het perfecte plaatje van lokale politiek: iedereen weet ongeveer wat er speelt, maar niemand mag het hardop zeggen, dus ga je toneelspelen met moties en verontwaardiging. En dan roept de achterban “karaktermoord” omdat er geen details zijn, terwijl die vertrouwelijkheid juist bedoeld is om ambtenaren niet als schietschijf te eindigen op Facebook. Paradoxaal genoeg willen we maximale transparantie én maximale bescherming tegelijk, en als het botst kiezen we voor het ritueel van bestuurlijke zuiverheid in plaats van de simpele vraag: hoe voorkom je dat macht in zo’n klein huis automatisch intimiderend wordt? wat zegt dit over ons dat we pas grenzen trekken als de boel al verrot is, en dan vooral ruzie maken over de procedure.

Dat “karaktermoord”-verhaal hoor je altijd pas als er eindelijk grenzen worden getrokken, maar ondertussen zijn het wél ambtenaren (vaak ook jonge mensen) die maandenlang met buikpijn naar hun werk gaan. echter als je dan een vertrouwelijk rapport hebt, maak als raad gewoon een openbare feitenlijn: welk gedrag is vastgesteld, welke norm is geschonden en welke verbetermaatregelen komen er, anders blijft het in zo’n dorp één grote wandelgangen-soap. daarentegen: twee wethouders weg is niet genoeg, je moet ook meteen investeren in een veilige meldroute en externe vertrouwenspersoon, anders herhaalt dit zich bij de volgende “sterke man”.

klopt dat zo’n wethouder dan weg is, maar ik hoor nooit wat er daarna gebeurt met die ambtenaren die het gemeld hebben. in zo’n klein dorp kom je elkaar bij de bakker en de sportclub tegen, en dan heb je nog jaren gezeik of je “de klikspaan” was, dus regel dan ook meteen fatsoenlijke nazorg en bescherming, anders durft de volgende keer weer niemand.

in zo’n dorp is “wethouder” soms gewoon de baas van de bbq én van je carrière, dus als die twee zich als halve testosteron-CEO’s gedragen en je hebt maar één HR-mevrouw op dinsdag, dan is het al snel game over. en dan dat vertrouwelijke rapport: lekker handig, nu kan iedereen z’n eigen versie invullen bij de bakker, zeg maar.

Hier op het land: als het echt om “vrouwonvriendelijk en intimiderend” gaat, dan is het niet alleen die twee wegsturen, maar ook meteen de hele cultuur checken. In zo’n kleine club weet iedereen wie er al jaren wegkijkt of meelacht, en die zitten er morgen nog gewoon. En dat vertrouwelijke rapport oké, maar maak dan tenminste een openbare lijst met wat er nu verandert, anders blijft het bij geroddel en nieuwe poppetjes.