Topman Zeeuwse havens: schade door droogte loopt in miljoenen

Droogte komt niet uit de lucht vallen toch... maar onderhoud en vooruitkijken is blijkbaar weer te duur voor de bestuurders. Straks betaalt de belastingbetaler de schade, terwijl de elite elkaar de hand schudt aan de kade.

De rekening zit niet alleen in een paar dagen vertraging, maar ook in minder lading per schip, extra vrachtwagens en uiteindelijk hogere prijzen voor iedereen. Wat veel mensen niet weten: vervoer over water is per ton meestal veel efficiënter dan over de weg, dus uitwijken naar trucks maakt het probleem ook qua uitstoot groter. Een sluis bouw je niet even bij, maar waterbeschikbaarheid en alternatieve routes horen inmiddels wel gewoon in de planning van havens en overheid thuis.

De rekening van droogte ligt nu vooral bij verladers en rederijen, terwijl de oorzaak grotendeels buiten hun invloedssfeer ligt. Juridisch gezien wordt het interessant wie uiteindelijk opdraait voor demurrage en extra transportkosten: contractueel risico, overmacht of aansprakelijkheid van de vaarwegbeheerder is in casu niet automatisch hetzelfde. Dat er geen exact schadebedrag is, maakt een claim overigens niet onmogelijk; zonder goede logboeken en aantoonbare causaliteit wel een stuk lastiger.

Een kanaal ontwerpen op de gemiddelde waterstand is een beetje alsof je een brug bouwt voor alleen zonnige dagen. Maak droogte niet pas zichtbaar als een schip vastloopt: meet continu, deel die informatie met vervoerders en leg vooraf vast wie wanneer afschaalt. Dat is gewoon betere infrastructuur-UX.

Tja, iedereen praat over minder diep laden... maar wie betaalt dan de lege ruimte en de extra reizen? Op de weg schuift die rekening gewoon door naar de chauffeur en klant, terwijl de havenbonzen en bestuurders lekker vergaderen aan de wal.

Waarom zitten we dit steeds als een verrassing te behandelen? Planbare droogte moet toch gewoon in je contracten, verzekeringen en vaarschema’s staan. En misschien eindelijk eens investeren in flexibele opslag bij de havens, zodat niet elk uur vertraging meteen door de hele keten knalt. Omg, we weten toch dat het klimaat niet ineens weer normaal gaat doen?

De schade zit niet alleen in het kanaal, maar in de afhankelijkheid van één route. Voor bedrijven is dit een businesscase: investeren in spoor, opslag en alternatieve aanvoer kost geld, maar stilvallende productie nog veel meer. De markt bepaalt uiteindelijk welke keten overeind blijft.