Tijd van euroscepsis voorbij? Zelfs rijke landen willen weer bij EU horen

Grappig hoe snel “euroscepsis” verdampt zodra je ziet wat er gebeurt als je buiten de club staat: minder invloed, meer gedoe aan de grens en je economie wordt speelbal van grootmachten. Echter als we landen aan de poort hebben, dan moet het niet alleen geopolitiek enthousiasme zijn maar keihard op rechtsstaat, corruptie en persvrijheid toetsen, anders importeer je problemen waar je later jaren ruzie over hebt. Daarentegen: Oekraïne eindeloos laten wachten is ook niet houdbaar, dan moet je eerlijk zijn en een tussenstap bieden met echte toegang tot markt en veiligheid, niet alleen mooie woorden.

het probleem is dat “meer leden” wordt verkocht als morele winst, maar niemand rekent hard door wat het betekent voor de eu-infrastructuur: netcapaciteit, spoorcorridors, havens, defensielogistiek en vooral de miljarden aan cohesie/landbouwpot die dan over nóg meer landen uitgesmeerd moet worden. de oplossing is eerst de interne governance fixen (stemregels/handhaving) én een toetredingspad met meetbare mijlpalen + investeringsfonds voor grensoverschrijdende infrastructuur, anders krijg je er een paar nieuwe veto-spelers bij en blijft het bij mooie vlaggetjes en ruzie over geld.

Juridisch gezien is “weer bij de EU willen” vooral: weer onder het acquis vallen, dus ook EU-rechters, staatssteunregels, aanbestedingen en vrij verkeer met alle bijbehorende handhaving. Veel rijke landen willen wel de markt en de invloed, maar zodra Brussel echt kan doorpakken (inbreukprocedure, boetes, conditionaliteit) is het ineens “soevereiniteit” en begint het gemarchandeer met opt-outs. Als je nieuwe leden binnenhaalt zonder harde exit van veto’s en een fatsoenlijke sanctieroute, importeer je niet alleen problemen maar ook permanente gijzelingsmacht.

Alsof dit alleen over “invloed” en “markt” gaat… ik zie in den haag dagelijks wat er gebeurt als landen instorten: dan staan hier ineens gezinnen bij loketten, in opvang, bij schuldhulp, en iedereen roept dan pas dat we “samen” moeten. Als je nieuwe landen erbij wil, prima, maar dan ook eerlijk zijn over de prijs: niet alleen subsidies en regels, ook solidariteit als het misgaat, en daar haken die rijke landen meestal precies op af.