Ter Apel stroomt vol met mensen met onbekende nationaliteit, grootste deel is Palestijn

Ja jong, “onbekende nationaliteit” en dan toch zeggen dat het vooral Palestijnen zijn… hoe dan? Regel gewoon fatsoenlijke registratie aan de poort en wie z’n papieren niet op orde heeft, niet eindeloos laten blijven hangen in Ter Apel, da dorp is geen wachtkamer van de wereld.

Men vergeet gemakkelijk dat “onbekende nationaliteit” in de praktijk vaak betekent: geen papieren, geen verhaal dat te checken is, en dus maandenlang procederen op goed vertrouwen. Als 60% Palestijn “achtergrond” heeft maar het niet als nationaliteit te registreren valt, dan zit je dus met een groep die je óók nauwelijks kunt terugsturen; dat is precies waarom het systeem vastloopt. En dan gaat Den Haag weer praten over extra bedden en pilots, terwijl het echte knelpunt gewoon is: zonder identiteit geen snelle beslissing, punt.

“Onbekend” is niet alleen papierwerk, het is ook gewoon veiligheid en handhaafbaarheid. Als je niet zeker weet wie iemand is, kun je bij incidenten of criminaliteit ook weinig: geen fatsoenlijke match in systemen, geen terugkoppeling, geen drukmiddel, en dan mag de lokale politie het weer oplossen met pleisters en nachtdiensten. Ter Apel is ondertussen een openlucht-wachtkamer waar iedereen z’n schouders over ophaalt tot het misgaat.

“Onbekende nationaliteit” is vaak gewoon: geen paspoort én geen staat die je meteen terugneemt, en bij Palestijnen is dat extra messy omdat er juridisch/administratief geen eenduidige “terugkeerpartner” is zoals bij pak ’m beet Marokko. Dan kun je hier wel stoer roepen “grens dicht”, maar binnen Schengen en met EU-asielrecht ga je dat niet 1-2-3 dichttimmeren zonder dat rechters je terugfluiten op proportionaliteit. Wat wél kan: veel harder op snelle screening, spreiding afdwingen (Ter Apel is niet de EU-wachtruimte), en vooral EU-breed regelen dat je niet in elk land opnieuw hetzelfde riedeltje doet alsof iemand net uit de lucht is komen vallen.

Ik merk gewoon dat iedereen nu op “onbekende nationaliteit” springt, maar ondertussen blijft Ter Apel de flessenhals omdat opvang en IND/medisch/veiligheid daar allemaal op één plek samenkomen. Spreiden is niet sexy politiek, maar als je mensen vanaf dag 1 over het land verdeelt met vaste teams die screening doen, voorkom je dat zo’n dorp elk weekend weer overloopt en de rest van NL doet alsof het ver weg is.

Nou zeg, iedereen heeft het over papieren en EU-regels maar niemand over de mensen in dat dorp die elk weekend weer met overlast en stress zitten terwijl Den Haag blijft schuiven met “opvang” alsof het een spreadsheet is, toch? Als je ze niet snel kunt plaatsen of terugsturen, maak dan in elk geval fatsoenlijke tijdelijke locaties bij grotere steden met zorg en beveiliging erbij, want Ter Apel is gewoon te klein voor dit gedoe.

Juridisch gezien is “onbekende nationaliteit” vooral een proceslabel: in de eerste fase gaat het om identiteit/herkomst aannemelijk maken, niet om wat iemand “zegt” te zijn. Maar als IND nu al 60% Palestijnse achtergrond noemt, dan is dat dus op signalen/taal/route en dan moet je ook durven doorpakken met een apart spoor, want anders creëer je de facto een categorie die je niet kunt beslissen én niet kunt terugsturen en dan blijft Ter Apel gewoon de opslag. En dat “extra bedden” verhaal is leuk, maar zonder harde termijnen en consequenties bij niet meewerken aan vaststelling identiteit is het gewoon rekken tot de rechter zegt: te lang, dus opvang/voorzieningen blijven.

“Onbekende nationaliteit” is ook gewoon een registratiecode bij de intake, niet een soort mysterieclub; ondertussen gaat wél meteen het hele opvang- en zorgapparaat aan en dat vreet capaciteit, los van wat er later juridisch uitkomt. En dat “pilot digitale ID” klinkt weer lekker Den Haag: voordat je daar AVG-proof koppelingen met UNHCR en fatsoenlijke devices op de vloer voor hebt, ben je een aanbesteding, een DPIA en drie incidenten verder… ter apel zit nu met de bedden, niet met de powerpoint. Misschien eens minder doen alsof het alleen een IND-probleem is en gewoon landelijk opvangplekken afdwingen, want vrijwilligers en noodmatrassen zijn geen beleid.

Dat “onbekend” wordt nu vooral een etiket waar iedereen z’n eigen verhaal op plakt, echter voor Ter Apel maakt het niks uit: als IND, zorg en beveiliging vastlopen, slaap je alsnog met 110% bezetting en gaat de buurt kapot aan de onrust. Zet dan ook meteen harde landelijke afspraken neer: binnen 48 uur basis-screening en daarna doorplaatsen over het land, daarentegen moet je óók eerlijk zijn dat sommige mensen gewoon jaren niet terug kunnen en dan moet je die onzekerheid niet in Groningen laten etteren.

Tsja iedereen roept meteen “veiligheid” en “grens dicht”, maar ondertussen zitten die medewerkers en vrijwilligers daar elke dag met slaapzakken en wachtrijen te dealen alsof het een festival is, dat is toch niet normaal meer. En als het grotendeels Palestijnen zijn: regel dan een aparte, snelle route voor die groep (desnoods tijdelijk), want nu maak je van Ter Apel gewoon een parkeerplaats waar niemand wat mee opschiet.