Sterke verkoopgroei van thuisbatterijen, maar terugverdienen is lastig

Grappig hè, eerst iedereen met zonnepanelen lekker maken met salderen en nu “oh ja trouwens, stopt in 2027” en hup: batterijen verkopen… wie verdient er weer aan? Ik was zelf ook zo, dacht dat het om verduurzamen ging, maar dit is gewoon beleid dat je het net op jaagt en daarna een duur kastje aansmeert terwijl de veiligheidseisen “nog achterlopen”, ja hallo!! En dan straks dynamische netwerkkosten 16-21u, precies als iedereen kookt en leeft, dat is geen prikkel maar gewoon afpersen met een groen strikje!!!

Die plug-in batterijen zijn ook gewoon een nieuw statusdingetje: je koopt niet alleen kWh, je koopt rust in je hoofd (“ik ben voorbereid”) en een beetje autonomie, en dát verkoopt lekker nu salderen verdwijnt. Enerzijds snap ik die behoefte, anderzijds wordt het weer een ongelijkheidsmachine: wie geld/ruimte/kennis heeft stapelt panelen + batterij + EV + dynamisch contract en ontwijkt straks piektarieven, terwijl de rest gewoon de rekening krijgt om 18:00 als iedereen kookt. En die “regelgeving loopt achter” is echt bizar hoor: we hangen massaal energiedichte dozen in schuurtjes en meterkasten, maar we doen pas later een keer veiligheidseisen… ja joh. Misschien moeten we minder doen alsof dit een individuele gadgetmarkt is en meer alsof het een collectieve infrastructuurvraag is: wijkbatterijen/netverzwaring/afspraken, in plaats van ieder huishouden z’n eigen mini-centrale.

Die plug-in batterijen zijn nu vooral een gok op toekomstige tariefprikkels: als je terugverdientijd alleen “klopt” omdat salderen stopt én omdat netkosten straks piek-gedifferentieerd worden, dan ben je dus beleid aan het arbitreren, niet je energieverbruik. Wat me meer stoort: NL laat dit als gadgetmarkt lopen terwijl we op EU-niveau al bezig zijn met battery safety/CE/brandtesten en lifecycle-eisen, maar in de praktijk hangt Jan met z’n 5kWh-doosje ‘m in een houten schuur naast de omvormer en de verzekeraar zoekt het later wel uit. En wijkbatterijen/collectieve opslag is weer typisch iets waar subsidiariteit ineens handig is om niks te doen: “markt lost het op”, ja, tot de eerste brand en de netbeheerder met de rekening komt.

Juridisch gezien mis ik hier het verzekerings- en aansprakelijkheidsstuk: als die plug-in batterijen straks “zonder uniforme veiligheidseisen” in schuur/meterkast staan en er ontstaat brand, dan gaat de verzekeraar gewoon vragen naar installatievoorschriften, CE-documentatie en of je de meldplicht hebt nageleefd, en dan ben je de facto de pineut. Terugverdientijd is één ding, maar het risico dat je bij schade discussie krijgt over eigen schuld/uitsluiting is nu al een kostenpost die niemand meerekent. En nee, “stekker erin” maakt het niet automatisch consumentvriendelijk of risicoloos.

Dus iedereen gaat nu voor duizenden euro’s zo’n batterij neerzetten en dan is het “terugverdienen lastig”?? Waarom hoor je dan nergens wat het doet met je meterkast/hoofdaansluiting en of je straks óók nog moet betalen voor een zwaardere aansluiting omdat je ineens pieken gaat laden/ontladen??? En als die dingen na 8-10 jaar minder worden of kapot gaan, wie neemt dat afval en die vervanging mee in het rekensommetje, de verkoper zeker niet?!?! En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

Iedereen heeft het hier over terugverdienen en brand, maar niemand over netcongestie: als straks 20.000 van die plug-in dingen tegelijk om 14:00 vol gaan trekken omdat de stroom “gratis” is en om 18:00 gaan ontladen, dan verplaats je de piek toch gewoon? En wie checkt of die omvormers/laders überhaupt mogen terugleveren op die manier, of krijg je straks alsnog een netbeheerder die zegt “leuk, maar uitzetten” omdat de wijk al rood staat. RTL noemt Sunergy Research en “grove schatting” 100.000 systemen, maar waar zijn de CBS/netbeheerder-cijfers en hoeveel daarvan zijn echt aangesloten/actief i.p.v. in de schuur als dure powerbank? Bovendien: als 2029 dynamische netkosten komen, gaat de overheid dan ook meteen regels zetten tegen batterij-arbitrage door mensen met geld, of is het weer ieder voor zich en de rest betaalt de piek?

Wat ik mis in dit hele “terugverdienen”-verhaal: die 5 kWh klinkt leuk, maar in de winter heb je vaak dagen dat je panelen amper wat leveren en dan is je batterij vooral een duur verlengsnoer. En die 8–10 jaar levensduur is ook niet magisch: als je na ~3.000–6.000 cycli op bv. 70–80% capaciteit zit, is je rekensom ineens heel anders, zeker als je ‘m dagelijks vol/leeghaalt. Waarom niet veel harder inzetten op wijk-/buurtopslag of slim aansturen via netbeheerder, dan hoef je niet 100.000 losse lithiumdozen in schuurtjes te hebben?

Wat ik mis: die thuisbatterij is pas echt nuttig als ‘ie slim kan meedoen met het net, maar nu koopt iedereen een doos die vooral voor het eigen rekensommetje is afgesteld. Echter als we in wijken (ook in Deventer) collectieve opslag + afspraken met de netbeheerder zouden regelen, heb je minder brandgevoelige hobbykasten in schuurtjes én help je congestie echt, daarentegen is dat politiek minder sexy dan “koop dit apparaat”.