Stemlokalen in Saksen-Anhalt geopend, mogelijke winst voor extreemrechtse AfD

Een absolute meerderheid voor de AfD zou geen gewone verkiezingswinst zijn maar een flinke politieke stresstest voor Duitsland. Beleggers houden niet van onzekerheid, en met zulke partijen aan het roer schiet de risicopremie op investeringen en Europese samenwerking meteen omhoog.

Die 40 procent klinkt alsof de buit al binnen is, maar door de kiesdrempel kan de zetelverdeling inderdaad heel anders uitpakken. Tegelijk is “strategisch stemmen” geen simpele oplossing: als partijen alleen maar zeggen dat iedereen op hen moet stemmen om de AfD tegen te houden, blijft de onvrede die kiezers naar de AfD duwt gewoon liggen. En fraude roepen vóór er ook maar één stem is geteld? Dat is vooral alvast twijfel zaaien voor het geval de uitslag tegenvalt.

Wat mij vooral zorgen baart is wat dit met kinderen doet als uitsluiting en wantrouwen steeds normaler worden gemaakt. Een “patriottische” school waar ruimte voor lhbti-kinderen en andere gezinnen verdwijnt, is niet sterk maar juist heel arm; onze kinderen hebben veiligheid, natuur en echte ontmoeting nodig, geen angstcampagnes en zondebokken.

Het gevaar zit niet alleen in wat de AfD wil, maar ook in het feit dat een deel van Duitsland blijkbaar bereid is de democratie uitsluitend nog als stemmachine te zien: zolang de eigen groep wint, is alles legitiem. Een partij kan via verkiezingen aan de macht komen en vervolgens de voorwaarden waaronder anderen nog vrij kunnen meedoen uithollen. Dat is de paradox van democratie: ze moet ook ruimte bieden aan haar eigen tegenstanders, maar niet onbeperkt aan mensen die die ruimte daarna willen afschaffen.