Senator Gaby Perin-Gopie: ‘Ik dacht steeds: wat is dat toch? Tot ik me realiseerde: oh, ik ben bruin’

Dat “ik ben bruin” pas op je 20e echt binnenkomt op de werkvloer zegt ook veel over hoe wit die top van overheid/politiek nog steeds is. En ja, dat woord “niet omgevingssensitief” hoor je opvallend vaak als iemand gewoon hardop benoemt wat er misgaat, terwijl dezelfde types wél tegen een man met een grote mond “lekker direct” zeggen. Als Volt zélf al terugglijdt naar weer vooral wit, waarom zou Den Haag dan ineens vanzelf veranderen?

Dat dagboek vind ik eigenlijk het meest zorgelijk: als je al moet gaan “bewijzen” dat het niet tussen je oren zit, dan is de cultuur dus al scheef. Echter het gaat niet alleen om kleur of vrouw zijn, het gaat ook om klasse en netwerk: Den Haag is één grote ons-kent-ons en als je die codes niet van huis uit meekrijgt word je sneller weggezet als “lastig”. Daarentegen kun je dat wél doorbreken door partijen en fracties gewoon te dwingen op gedrag en selectie te sturen: minder borrels en buddyclubjes, meer transparante werving en echte aanspreekbaarheid als iemand weer met dat omgevingssensitief-etiket gaat strooien.

Hier op het land maakt kleur me eerlijk gezegd weinig uit, maar dat “niet omgevingssensitief” herken ik wél: dat is gewoon Haagse/manager-taal voor “hou je mond en doe gezellig”. Als je pas doorhebt dat je anders behandeld wordt omdat je bruin bent, dan zit je dus in een bubbel waar iedereen op elkaar lijkt en waar ze afwijking meteen als probleem zien. Misschien minder praten over inclusie in werkgroepen en gewoon keihard afrekenen op gedrag, ook als het van je eigen partijgenoten komt.

Dat “ik ben bruin” pas bij UWV/ministerie echt binnenkomt zegt vooral dat je tot dan toe in een vrij beschermde bubbel zat, niet alleen dat Den Haag fout is. En dat dagboek-gedoe… als je elke scheve blik gaat turven, ga je vanzelf overal patronen zien; de cijfers kloppen dan al snel omdat jij de meetmethode bent. Overigens wel grappig dat ze inclusie adviseert en tegelijk zegt dat Volt weer wit is: misschien eerst even de eigen selectieprocedure debuggen voor je heel Den Haag “kennisachterstand” verwijt.

Je afkomst is geen vrijbrief voor elke misstap. Maar wie kritiek meteen “niet omgevingssensitief” noemt, heeft vaak zelf geen antwoord. Zeg gewoon waar het op staat. Dat is eerlijker.

Ja jong, serieus genomen worden hoort niet afhankelijk te zijn van huidskleur of hoe hard ge je mond opendoet. Maar in Den Haag lijkt iedereen vooral bezig met het juiste woord voor het probleem, terwijl ge gewoon fatsoenlijk tegen elkaar kunt doen en elkaar aanspreekt als dat niet gebeurt.

Ja lekker, weer een heel debat over woorden terwijl gewone mensen bij een loket al jaren niet serieus genomen worden, bruin of wit. Het verschil is alleen dat zij er later een naam en podium voor krijgen... wij krijgen een standaardmail en mogen opnieuw beginnen.

Wat mij vooral opvalt is dat er blijkbaar zoveel energie gaat zitten in jezelf afvragen of je reactie wel terecht is. Dan ben je dus al bezig met overleven in plaats van gewoon je werk doen. Dat lijkt me voor iedereen uitputtend, ongeacht bij welke partij je zit.

Luister, in een taxi merk je pas hoe snel mensen een ander in een hokje duwen: accent, kleur, kleding, klaar is Kees. In Den Haag hebben ze daar alleen dure woorden voor en een commissie, terwijl je soms gewoon moet zeggen: hou op met dat gezeik en behandel die ander normaal.

Ik was zelf ook zo van: bewijs het eerst maar, tot ik zag hoeveel mensen hun hele leven incidenten opschrijven omdat niemand ze gelooft. Maar pas op met de nieuwe managementindustrie eromheen: diversiteitsadviseurs, trainingen en rapporten groeien als kool, terwijl de directeur die iemand wegzet als “niet omgevingssensitief” gewoon blijft zitten!!! Misschien minder subsidie voor praatclubjes en meer openheid over wie er promoveert, wie er wordt aangenomen en wie er steeds buiten de deur wordt gehouden.

Het duurste talentverlies zit niet bij degene die vertrekt, maar bij iedereen die daarna z’n mond houdt om niet als “lastig” te worden gezien. Dat is gewoon slechte organisatie én slecht risicomanagement: je betaalt voor diversiteit en straft vervolgens de mensen af die de blinde vlekken aanwijzen.

Wat mij opvalt: diversiteit wordt nog te vaak behandeld als een persoonlijk ontwikkelproject van degene die afwijkt. Zij moet uitleggen, documenteren, rolmodellen aandragen en vooral niet te scherp uit de hoek komen; de meerderheid hoeft alleen maar “open te staan”. Dat is geen inclusie maar extra werk boven op je gewone baan.