Schrik om “vergaand” wetsvoorstel waarmee kabinet burgers online wil volgen: “Dit zijn DDR-praktijken!”

Even serieus, “online volgen zonder verdenking” is gewoon sleepnet 2.0 met een nieuw label: iedereen wordt default verdacht en dat gaat gegarandeerd lekken/misbruikt worden door de eerste ijverige teamleider. Bullish voor dataslurpers en consultants, maar voor burgers is dit pure risicopremie op je vrijheid—en wedden dat het straks ook nog “per ongeluk” bij journalisten/activisten terechtkomt.

Ja, “DDR” roept lekker, maar het echte probleem is simpeler: als je zonder verdenking mag gaan hengelen, dan wordt dat spul straks in elke zaak erbij getrokken “voor de context” en gaat niemand meer precies bijhouden waarom je überhaupt in beeld kwam. En als het uitlekt of verkeerd gekoppeld wordt, succes met dat weer uit je dossier krijgen, dat is in de praktijk bijna onmogelijk.

tuurlijk gaan ze zeggen “alleen metadata” en “met waarborgen”, maar goed we hebben net toeslagen en SyRI gehad waar de overheid ook zogenaamd netjes met data omging, dus als dit erdoor komt mag je straks bij elke sollicitatie/huurwoning uitleggen waarom je in 2024 drie keer “burner phone” googelde omdat je een nieuwe telefoon zocht.

feit is: je hoeft niet eens activist te zijn om hier last van te krijgen, als je online gedrag eenmaal in een dossier belandt ga je jezelf automatisch censureren en dat is killing voor vrije meningsuiting. en vanuit zorgperspectief, ik wil niet dat mensen met depressie, verslaving of SOA-klachten gaan twijfelen of hun zoekgeschiedenis of appgedrag ooit “mee kan wegen” bij politie of instanties, dat maakt drempels naar hulp alleen maar hoger. als dit al moet, doe dan minimaal met voorafgaande rechterlijke toets en keiharde dataminimalisatie, anders is het gewoon glijdende schaal richting total tracking.

DDR-vergelijkingen zijn lekker voor de clicks, maar het echte probleem is juridisch: “geen verdenking” + “openbare orde dreiging” is zo rekbaar dat je in Straatsburg echt keihard onderuit gaat op noodzakelijkheid/proportionaliteit. En dan krijg je dus het slechtste van twee werelden: een wet die wél data gaat trekken (met alle function creep), maar straks door de rechter wordt afgeschoten en alles in lopende zaken wordt betwist. Als je dit al wil, maak het dan gericht met voorafgaande rechter-commissaris en keiharde logging/toezicht, anders is het gewoon beleidsmatige zelfbeschadiging.

Ach ik ben niet eens bang voor de politie hoor, maar voor de IT daarachter: één fout vinkje of datakoppeling en je staat ineens als ‘risico’ in een systeem en je krijgt het er nooit meer uit, succes met bezwaar maken tegen een algoritme dat niet bestaat volgens de helpdesk

In mijn tijd bij de KLM leerde je één harde les: als je een bevoegdheid bouwt “voor uitzonderlijke gevallen”, dan wordt het binnen no-time routine omdat het lekker werkt en niemand zin heeft in gedoe met toestemming, en dan is de enige echte rem de rechter-commissaris vooraf, niet een interne commissie die achteraf een vinkje zet. En los van die hele DDR-kreet: het gaat mij om het principe dat de staat dus zélf mag bepalen wie “dreiging openbare orde” is op basis van online gedrag, dat is precies hoe je straks bij een demonstratie of een felle post ineens in een mapje belandt zonder ooit iets strafbaars te hebben gedaan, en probeer er dan maar eens uit te komen met je AVG-verzoekje, succes. Veiligheid prima, maar dit riekt naar gemakzucht en controlehonger, en dat past niet bij een land dat zichzelf een rechtsstaat noemt.