Remco de Boer: jarenlang is onze energievoorziening uitgekleed, dat is de echte crisis

Goh ja, jaren alles “efficiënt” wegbezuinigd en nu doen alsof het ineens uit de lucht komt vallen dat het net vol zit en gasopslag spannend is. Je merkt het al met die rare stroomprijzen en bedrijven die niet eens kunnen aansluiten, dat is toch gewoon basisinfra die je op orde hoort te hebben, toch?

In de praktijk merk je het niet pas bij “rare prijzen”, maar gewoon bij de netbeheerder: nieuwe aansluiting voor een stal of koeling? ja hoor, over 2 jaar misschien… ondertussen moet je wél door. En iedereen roept dan: leg er zonnepanelen bij, warmtepomp erbij, elektrisch dit en dat, maar als het net het niet trekt sta je met je mooie plannen alsnog in het donker. Back-up is niet sexy, maar zonder reserve en fatsoenlijke opslag is het gewoon gokken met de boel.

De Boer heeft gelijk over leveringszekerheid, maar het frame “klimaatambities hebben het uitgekleed” is te makkelijk: het is vooral 15 jaar marktdenken + vergunningenmoeras + netbeheerders die op een gereguleerd kruimelbudget moesten plannen alsof groei verboden was. En dan nu roepen “houd gascentrales open” zonder capaciteitssysteem/strategische reserve met heldere betaling is gewoon wensdenken, niemand laat assets warm draaien voor de goede zaak. In Brussel zie je hetzelfde gevecht: iedereen wil interconnecties en solidariteit tot het écht schaars wordt, dan gaat de grens dicht en zit NL met z’n importverhaal lekker te kijken.

Wederom dat gelul over “mix” en “slimme grids”, maar ondertussen is het gewoon boekhouden: je hebt leveringszekerheid weggesneden omdat het op papier €0 opleverde, en nu ga je paniekerig capaciteit terugkopen voor hoofdprijs. Als je een gascentrale als reserve wil houden moet je ’m betalen alsof het een brandweer is, niet pas als het misgaat; anders krijg je straks een rekening van een paar miljard per jaar én alsnog importafhankelijk, typisch NL beleid. En die netverzwaring… vergunningen + bezwaarclubs maken er 7 jaar van, maar warmtepompen en laadpalen moeten “vanaf volgend jaar”, ja hoor.

ach ja, iedereen heeft het over centrales en netten maar als bij ons in de wijk de stroom er weer eens af ligt kan je niet eens pinnen in de winkel en staan mensen met een kar vol eten te kijken… dat is ook “energievoorziening”, gewoon het dagelijks gedoe dat meteen vastloopt.

Hmm iedereen heeft het over centrales en netten, maar ondertussen krijg je als gewone klant ook nul prikkel om te schuiven met verbruik: dynamisch contract snapt half NL niet en die apps van leveranciers zijn drama. Als je echt “zekerheid” wil moet je het ook simpel maken om pieken te vermijden, anders blijf je alleen maar dure kabels bijleggen tot in het oneindige.