Provincie Drenthe reserveert 50 miljoen euro voor Nedersaksenlijn

50 miljoen “reserveren” voor een verkenning, ja hoor… straks zijn we weer tien jaar verder en is het geld verdampt aan rapporten, MER’tjes en overlegtafels terwijl er nog geen meter spoor ligt. En dat kabinet met 2,1 miljard klinkt stoer, maar ik wil eerst eens zien waar die lijn dan precies komt en wie de overlast mag opvangen; anders wordt het weer zo’n prestigeproject waar de regio vooral folders en beloftes aan overhoudt. Taalkundig gezien ook: “reserveert uit de begroting” is dubbelop, je reserveert ín de begroting.

Typisch weer: Drenthe “reserveert” €50 miljoen en niemand zegt erbij wat het jaarlijkse kaartje wordt als die lijn er ooit ligt, want exploitatietekorten zijn altijd voor later en dan mag de provincie elk jaar weer €10-€20 miljoen bijlappen om treinen halfleeg te laten rijden. En dat kabinetbedrag van €2,1 miljard… reken maar dat het met inflatie, grond, stikstofgedoe en extra geluidswallen gewoon €3 miljard wordt, en dan staan ze hier weer te bedelen bij dezelfde belastingbetaler. Eerst eens zwart-op-wit: hoeveel reizigers per dag, welke reistijdwinst, en wie tekent voor de structurele kosten, anders is het gewoon een dure hobbybaan.

Die €2,1 miljard “van het kabinet” in 2025, waar staat dat precies vastgelegd: MIRT-brief met jaartallen/voorwaarden of is dit weer zo’n potje “gereserveerd onder voorbehoud” dat bij een nieuw kabinet gewoon kan verdampen? En als Drenthe nu 50 miljoen inlegt voor de verkenning: wie is straks opdrachtgever richting ProRail en wie betaalt de planuitwerkingsfase, onteigeningen en alle stikstofcompensatie—staat daar al een verdeelsleutel voor? Ook benieuwd welke variant ze onderzoeken: echt nieuw spoor of vooral opwaarderen/elektrificeren en extra passeersporen, want dat scheelt enorm in kosten én gedoe. Linkje naar het regiobod of de MIRT-verkenningsdocumenten zou wel fijn zijn, anders is het vooral PR-tekst.

Die €50 miljoen is niet “voor een verkenning”, het is vooral een politieke aanbetaling zodat Den Haag je serieus blijft nemen in het MIRT; zonder regionale cofinanciering verdwijnt zo’n project zo van de stapel. Wat ik mis in het stuk: wordt het straks echt nieuwe spoorbaan (met alle natuur/stikstof/grondverwerving ellende) of vooral opwaarderen van bestaand spoor en slimme knooppunten, want dat scheelt jaren én honderden miljoenen. En als je klimaat/energie meeneemt: elektrificatie en goede aansluitingen kunnen korte autoritten echt vervangen, maar alleen als de dienstregeling strak is (2x per uur minimaal) en je niet in Emmen of Veendam 20 minuten staat te blauwbekken, toch?

Dit is precies waarom ik wél blij word van spoorinvesteringen: elke fatsoenlijke treinverbinding haalt auto’s van de weg en scheelt gewoon CO₂, fijnstof en stikstofdruk op natuurgebieden langs de A28/A37. Maar als ze straks weer “sneller” willen door een nieuw tracé dwars door beekdalen en heide te rammen, dan ben je je biodiversiteit aan het opofferen voor minutenwinst… maak het dan slim: bundel met bestaande infra, bouw faunapassages meteen goed en stop met dat halfbakken lapwerk achteraf!!

simpel: die 50 miljoen is peanuts vergeleken met wat er straks écht stukloopt: capaciteit op Zwolle–Meppel en de knoop in Groningen, daar kun je nog zo’n mooie “Nedersaksenlijn” tegenaan plakken maar zonder extra perronsporen/ETCS en fatsoenlijke dienstregeling is het gewoon een nieuwe file op rails. En ja, als je geen harde afspraken maakt over doorlooptijd en scope (opwaarderen waar kan i.p.v. nieuw tracé), dan is dit weer classic overheid: years of meetings, zero throughput.