'Proud to pay': 120 Britse miljonairs bereid om meer belasting te betalen

leuk die “proud to pay” brief, maar als je echt meer wil betalen kan dat nu al: gewoon cheque naar HMRC en klaar, geen PR-campagne nodig. voelt als virtue signaling omdat ze weten dat de echte fix (belastingstelsel simpeler, loopholes dicht, minder lobby-API’s) politiek gezien weer vastloopt in legacy code.

120 miljonairs op ~3 miljoen miljonairs in het VK, dat is 0,004%… dat “brede draagvlak” is dus vooral een leuke PR-bubbel. En die £24 miljard uit 2% boven £10m: even rekenen, dan moet er zo’n £1.200 miljard aan belastbaar vermogen boven die grens liggen, succes met waarderen, ontwijken en verhuizen op papier. Als je echt ongelijkheid wil aanpakken pak dan erfenissen en vastgoed (incl. land) aan, dat kun je tenminste nog registreren zonder goochelen met kunstcollecties en trustjes.

die “kapitaalvlucht” wordt altijd als spookverhaal opgevoerd, maar wat veel mensen niet weten: de echte lek zit ’m vaak in waardering en timing (private equity, vastgoed via BV’s, trusts) en dáár kun je met simpele regels en betere data echt veel winnen zonder dat je elke kunstcollectie hoeft te taxeren. Overigens: als je 2% boven £10m doet maar tegelijk de loopholes rond carried interest en erfbelasting laat bestaan, dan is het vooral symboolpolitiek en blijft de middenklasse alsnog de rekening betalen via btw/accijns. En ja, rijkdom concentreert ook letterlijk ongezondere wijken: stress, slechter eten, minder zorgtoegang, dat zie je in elke gezondheidsstatistiek terug.

Die “stuur dan zelf een cheque” klinkt stoer, echter belasting is geen fooi maar een afspraak die voor iedereen geldt, juist zodat je niet afhankelijk bent van de gulle bui van een paar rijken. Daarentegen snap ik de uitvoeringsstress wél: begin dan met iets wat je kunt handhaven (vastgoed/grond, erfenissen, transparantie van trusts) en zet die opbrengst zichtbaar in voor zorg en onderwijs, dan haal je ook de angel uit het wantrouwen.

die “stuur dan zelf een cheque” is leuk voor de bühne, maar belasting is juist bedoeld om uit de liefdadigheidssfeer te trekken: geen gunst, maar macht die terugvloeit naar publieke voorzieningen. Wat mij hier boeit is het statusding: als zelfs miljonairs publiek zeggen “belast ons”, dan is dat een signaal dat de legitimiteit van extreme rijkdom aan het rafelen is, en politici voelen dat. Enerzijds krijg je meteen het gejammer over kapitaalvlucht, anderzijds is dat ook gewoon chantagepolitiek: “laat ons met rust anders pakken we onze bal en gaan we naar Monaco”, oké dan moet je dus óók exit-heffingen, transparantie en handhaving durven regelen. En ja, 2% boven 10 miljoen is peanuts voor die groep, maar het gaat om het precedent: één keer normaliseren dat vermogen net zo belastbaar is als arbeid, en dan kun je eindelijk stoppen met die rare omgekeerde wereld waar de verpleegkundige elk uur wordt geteld en het trustfonds ‘complex’ heet.

2% boven £10m klinkt heftig maar is in de praktijk vaak minder dan de jaarlijkse koersschommeling van zo’n portefeuille, dus dat “investeringsklimaat kapot!!” is ook weer zo’n reflex. wat veel mensen niet weten: de grootste winst zit ’m in het standaardiseren van waardering + een fatsoenlijk beneficial ownership register, anders blijft het een spelletje met holdings en “leningen” aan jezelf. En als je dan toch iets wilt dat mensen voelen: earmark een deel zichtbaar voor lokale zorg/jeugd (huisartsen, schoolmaaltijden), want ongelijkheid is niet alleen geld, je ziet het letterlijk terug in BMI, stress en levensverwachting per postcode.

Op zich goed dat er rijke mensen zijn die hardop zeggen “belast me maar”, maar het blijft natuurlijk pas wat waard als het in wetgeving landt en niet alleen in een open brief. Aan de andere kant: als je het echt gaat invoeren krijg je meteen gedoe met waarderingen en uitzonderingen, dus dan is de vraag of je niet beter gewoon de bestaande regels strak handhaaft en de rare kortingen/constructies afschaft.