Politieke schokgolf in Denemarken: koning geeft centrumrechtse leider opdracht nieuwe regering te vormen

Feit is: in Denemarken is dat mandaat van de koning vooral een formaliteit, maar het laat wel zien hoe vast het daar zit met al die splinterpartijen. En vier weken is politiek gezien niks, ondertussen blijft beleid hangen en dat voel je uiteindelijk gewoon in de portemonnee én in de zorg, want onzekerheid jaagt stress en uitstelgedrag aan. Benieuwd hoeveel water er bij de wijn gaat, want iedereen wil winnen maar niemand wil regeren.

Ja jong, iedereen doet alsof “de koning” daar nog wat te zeggen heeft, maar dat is gewoon stempelwerk en ondertussen zitten ze met dat eeuwige gepuzzel omdat niemand meer gewoon samen wil werken. Misschien moeten ze daar ook eens een kiesdrempel pakken, anders blijft ge elke keer maanden praten en geen knoop doorhakken.

Nou ja, dat gedoe met “omslag” klinkt altijd spannend, maar uiteindelijk gaat het erom of ze daar nog wél een begroting door het parlement krijgen en de boel draaiend houden, anders zit je zo met nieuwe verkiezingen en nóg meer chagrijn bij de mensen. En eerlijk, die centrumrechtse clubs gaan straks ook gewoon ruzie maken over migratie en klimaat, dan kan de koning stempelen wat ie wil hoor, toch.

Dat “vier weken” klinkt lekker daadkrachtig, echter het kan ook juist leiden tot een dichtgetimmerd regeerakkoord waar niemand meer van af mag wijken en dan krijg je alsnog stilstand bij elk lastig dossier. Misschien is een minderheidskabinet met harde afspraken per onderwerp daarentegen wel gezonder: dan moet je weer echt per wet een meerderheid zoeken en kun je tenminste door op defensie, energie en zorg zonder maandenlang stoelendans. En eerlijk: dat gepraat over de koning is bijzaak, het echte probleem is dat partijen elkaar alleen nog vertrouwen als alles vooraf in beton gegoten is.

“Politieke schokgolf” door de koning… maar in Denemarken is dat toch gewoon de standaard ronde langs partijleiders, geen staatsgreep 2.0? En dat “grondwet eist binnen vier weken” wil ik wel ff met bron zien, volgens mij is er daar geen harde deadline zoals hier steeds wordt gesuggereerd. Ook raar: Troels Lund Poulsen “voormalig minister van Financiën” en “centrumrechtse Alliantie” — hij is Venstre en zat laatst nog op Defensie, wie checkt dit soort basisfeiten eigenlijk?

“schokgolf” is ook een lekker woord voor: ze hebben daar weer een rondje stoelendans gedaan en iedereen doet alsof de koning ineens politieke influencer is. laten we eerlijk zijn: het echte nieuws is dat zelfs Denen met hun hygge en consensus nu ook gewoon in de coalitie-app zitten te typen “wie is er nog wakker om 01:30 ff te praten over belasting op melk”??

Dat “koning grijpt in” is vooral theater voor de bühne, maar het laat wél zien hoe fragiel zo’n formatie is als iedereen elkaar nodig heeft en niemand echt wil tekenen bij het kruisje. En die vier weken klinkt stoer, alleen: als je onder tijdsdruk een akkoord in elkaar ducttape’t, ben je de komende 2 jaar bezig met ruzie over de kleine lettertjes. Overigens: beleid ligt daar minder “stil” dan mensen denken, de ambtelijke molen draait gewoon door, alleen nieuwe keuzes (geld/koers) blijven hangen en dáár gaat het pijn doen.

Ach jong, “politieke schokgolf” omdat de koning iemand aanwijst… dat is net alsof ik op lijn 5 de sleutel aan de late collega geef en we doen alsof ik het OV heb hervormd. Het echte gedoe is dat je met 12 partijtjes straks een kabinet krijgt dat bij elk wissewasje weer opnieuw moet onderhandelen, en dan kun je wel centrumrechts heten maar je komt geen meter vooruit.

Kijk, iedereen zit te staren naar “de koning” en splinterpartijtjes, maar de echte pijn is gewoon: zolang er geen duidelijk kabinet is gaan grote dossiers (defensie-uitgaven, energie, belastingen) in de koelkast en daar reageert de markt meteen op met hogere risicopremie op Deense assets. Kronen en staatsrente blijven nu nog chill omdat Denemarken netjes is, maar als dit doorsuddert krijg je dezelfde onzekerheidsdiscount als overal in Europa, en dan kun je straks bullish roepen over “omslag” maar bedrijven gaan gewoon investeringen pauzeren en dat voel je sneller dan zo’n ceremonieel stempeltje.