Pauline van der Meer Mohr: 'Ik ga geen jonge moeders achter de kinderwagen vandaan trekken'

Die zin over “jonge moeders achter de kinderwagen vandaan trekken” is tenminste eerlijk: arbeidsmarktbeleid dat begint bij moraliseren over keuzes thuis is gewoon klassepolitiek met een vriendelijk gezicht. Enerzijds heeft ze gelijk dat flitsbezorging en platformwerk een soort nieuwe laagwaardige banenfabriek zijn, anderzijds hoor ik in dat productiviteitsverhaal vaak vooral: meer output per uur, terwijl de winst dan weer netjes naar aandeelhouders gaat en niet naar de mensen die “productiever” moeten worden. En dat “onderwijs moet beter aansluiten” klinkt altijd lekker, maar werkgevers willen ook gewoon kant-en-klare werknemers zonder zelf te investeren; levenslang leren is mooi, maar wie betaalt de tijd en de huur dan?? Als die Productiviteitsraad echt onafhankelijk wil zijn, laat ‘m dan ook eens hardop zeggen dat productiviteit óók vastloopt op woningnood, burn-outs en een MKB dat digitalisering uitstelt omdat het nu al verzuipt in personeelstekort.

Feit is dat productiviteit niet alleen een Excel-ding is, het gaat ook om mensen die überhaupt nog kunnen werken zonder om te vallen. In de spreekkamer zie ik zat dertigers die vastlopen op slaaptekort, stress en te weinig opvang, dan kun je wel roepen omscholen en AI, maar zonder basisvoorwaarden wordt het gewoon meer burn-outs en uitval. En dat flitsbezorg-werk is vaak ook fysiek slopend, blessures en chronische pijn maken je echt niet productiever hoor.

Productiviteit gaat in NL ook gewoon stuk op energie en ruimte: als stroomnetten vol zitten en vergunningen jaren duren, kun je AI, robots of een nieuwe fabriek wel willen maar het kan fysiek niet. En “duurzame energie als motor” is leuk, maar zonder snelle netverzwaring + opslag/ flexibiliteit blijft het vooral powerpoint; kijk naar hoeveel projecten nu op een wachtlijst staan bij netbeheerders. Misschien moet zo’n Productiviteitsraad dus net zo hard op infrastructuur/energie drukken als op omscholing, anders blijf je mensen duwen terwijl de bottleneck ergens anders zit, toch?

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “productiviteit” alleen uit mensen persen is, maar in het onderwijs zie je juist dat we onszelf lamleggen met toetsdruk, administratie en steeds weer nieuwe “skills”-hypes; je krijgt geen innovatie van leerlingen die vooral leren afvinken. En die sneer naar flitsbezorging is makkelijk, maar zolang de overheid zelf elk project vastzet met regels, formulieren en eindeloze aanbestedingen, blijft het vooral praten over AI terwijl de werkvloer papieren rompslomp blijft schuiven. Taalkundig trouwens: “jonge moeders achter de kinderwagen vandaan trekken” is een rare beeldspraak; alsof ze verstopt zitten.

Ach ja, allemaal mooie praat over productiviteit maar probeer eens in Zwolle een extra opvangdag te regelen of thuiszorg op tijd, dan ben je weken verder en haakt iedereen af. Laat ze eerst die basis fixen, dan gaan mensen vanzelf meer uren draaien zonder dat je ze “achter de kinderwagen vandaan” hoeft te trekken.

productiviteit in nl is vooral dat iedereen 2 uur per dag excel en “alignment” zit te doen en daarna een council opricht om te onderzoeken waarom niemand nog tijd heeft om echt te werken lol rip