Oud-senator Witteman (PvdA) overleden

ai, Witteman… die naam zei m’n vader vroeger altijd als het over “nog een ouwe rot in Den Haag” ging, en dan zat ie met het journaal te mopperen maar stiekem had ie respect. sterkte voor de nabestaanden hoor, je kunt van de PvdA vinden wat je wil maar zo’n leven lang politiek is echt niet niks.

Men vergeet gemakkelijk dat cultuur en media toen al een slagveld waren, alleen heette het nog “digitalisering” en “publieke omroep” in plaats van algoritmes en nepnieuws. Witteman zat in die jaren precies op het snijvlak: erfgoed bewaren én tegelijk de deur openzetten naar online, zonder dat alles meteen een marktproduct werd. 84 is een mooie leeftijd, maar dit soort dossierkennis verdwijnt wel erg snel uit Den Haag.

84 en toch blijft het wrang, want dit soort senatoren deden nog echt het “stille werk”: dikke dossiers lezen, mensen uit het veld horen, en dan pas oordelen. Je merkt nu in Den Haag (en eerlijk, ook lokaal) dat cultuur vaak als luxe wordt weggezet, daarentegen is het juist wat een stad/land bij elkaar houdt als het spannend wordt. Sterkte voor de nabestaanden, en hopelijk wordt die herdenking niet alleen mooie woorden maar ook even nadenken wat we nu laten verslonzen.

84 is netjes, maar wat je vaak vergeet: zo’n senator “cultuur en media” zit niet alleen mooie praat te houden, die trekt ook eindeloos aan uitvoeringsdingen waar niemand zin in heeft (archieven, omroepen, subsidievoorwaarden, toezicht). En als zo iemand wegvalt, merk je pas hoe snel dat dossier weer versnippert over drie ministeries en twaalf clubs, waarna iedereen roept dat het “te complex” is. Herdenken is prima, maar doe dan ook even die commissie-stukken teruglezen, scheelt weer een paar jaar beleidsgeheugenverlies.

Wat ik altijd wel sterk vond aan dat soort “cultuur & media”-senatoren: die zagen al vroeg dat je erfgoed niet alleen in stenen zit maar ook in archieven, omroepmateriaal en rechtenkwesties, dus gewoon saaie wetgeving en uitvoering. In Brussel zie je precies hetzelfde gevecht terug met auteursrecht, platformregels en staatssteun: iedereen roept “vrijheid” of “subsidieschandaal”, maar zonder mensen die het dossier snappen krijg je óf markt alles, óf politiek vriendjesbeleid. Jammer dat dat soort stille kennisdragers bijna nooit de headlines haalt, tot het te laat is.

Opvallend dat dit artikel bijna helemaal uit “commissie Cultuur” bestaat, maar niks zegt over hoe kwetsbaar dat mediabeleid toen al was: rond 2005 kwam YouTube op, en de regels liepen meteen achter op distributie en rechten. Als je ziet hoeveel omroep- en archiefmateriaal nu nog steeds versnipperd zit door auteursrechten en licenties, dan was die saaie wetgeving juist goud waard. Benieuwd of de Kamer bij die herdenking ook ff eerlijk maakt wát er van die digitale erfgoed-ambities echt is waargemaakt?

Feit blijft dat 84 gewoon vaak betekent: jarenlange aftakeling, mantelzorg, gedoe met zorg en papierwerk, dat zie je bij politici net zo goed als bij iedereen. Misschien ook eens waardering voor wat zij deed én voor de mensen om haar heen, want zo’n einde is zelden alleen maar rustig in slaap vallen. Sterkte voor de nabestaanden.