Oorlog Iran raakt Nederlandse economie, begrotingstekort te hoog

Altijd hetzelfde riedeltje: energieprijs schiet omhoog door een oorlog waar wij nul invloed op hebben, en ineens is de “Maastrichtnorm” heilig en moeten we hier gaan snijden in zorg/onderwijs. Enerzijds is 3,3% tekort echt geen apocalyps (zeker met eenmalige pensioentegenvaller), anderzijds is het politiek natuurlijk wél handig: bezuinigingen verkopen als natuurwet. En dat ambtenarenloon als boosdoener framen… kom op, dat is gewoon mensen die na jaren achterstand eindelijk iets terugkrijgen, terwijl winsten en energiehandel vrolijk doorstijgen. Misschien eens niet de rekening bij de middenmoot leggen maar bij de partijen die aan deze prijsschokken verdienen, verdienen.

Hier op het land voel je die energieprijs niet alleen aan de pomp, maar ook in kunstmest, plastic folie, koeling en transport, alles hangt eraan. Dan kun je wel gaan kibbelen over 3,3% tekort, maar het echte probleem is dat we nog steeds doen alsof goedkope olie “normaal” is en alles daar op bouwen. Zet dan tenminste vol in op besparen en eigen opwek, anders betalen we dit riedeltje elke keer opnieuw.

3,3% tekort klinkt alsof de wereld vergaat, maar de EU kijkt óók naar of het structureel is en wat je schuldquote doet, en NL zit daar nog steeds niet in de gevarenzone. Wat me meer zorgen baart: als er “extra bezuinigingen” komen, is het in de praktijk weer een vacaturestop en minder uitvoering, terwijl de echte kostenposten (zorg, energie, rente) gewoon doorlopen en je volgend jaar dus nóg duurder uit bent. En dat ambtenarenloon als oorzaak aanwijzen is lekker makkelijk, maar die CAO is ook gewoon een prijskaartje aan jaren onderbezetting; je kunt niet én sneller vergunningen/handhaving/uitkeringen willen én doen alsof personeel gratis is.

het probleem is dat we dit weer framen als “ambtenarenloon + Maastricht” terwijl de echte kwetsbaarheid in de infrastructuur zit: we hebben onze energievoorziening en logistiek zo ingericht dat één geopolitieke tik meteen doorwerkt in pompprijs, bouwkosten, OV en uiteindelijk de hele begroting. de oplossing is niet blind bezuinigen met een vacaturestop (dan loopt uitvoering vast en wordt alles duurder), maar keihard sturen op structurele vraagreductie en robuustheid: isolatie op tempo, netverzwaring die wél door kan, en langjarige contracten/strategische buffers zodat je niet elke keer met paniekmaatregelen en “eenmalige tegenvallers” aan het rekenen bent.