Oorlog drijft prijzen in maart op: ’Echte schok komt later, voeding mogelijk meer dan 8 procent duurder’

Weet je wat het is: die 8% “mogelijk” is voor veel mensen gewoon: maaltijden overslaan en de verwarming laag, want lonen en uitkeringen hobbelen er weer jaren achteraan. En dan komt er een toeslagje en een tijdelijk tariefdingetje, terwijl de supermarkt en energieboeren gewoon doorpakken… maar in de zorg mogen we wél weer “efficiënter” met minder mensen, ja hoor.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort “externe schok”-inflatie altijd eindigt met binnenlandse rekeningetjes: accijns omhoog, netbeheertarieven omhoog, waterschapslasten omhoog, en dan mag de burger het weer “opvangen”. Die 8% voeding gaat vooral pijn doen bij alles wat energie slurpt in de keten (kasgroenten, zuivel, bakkerij) én bij transport; dat los je niet op met een voedseltoeslagje maar met keuzes over energiebelasting en eigen productie. En die ECB kan wel stoer doen met rente, maar daarmee maak je graan niet goedkoper en een tanker niet sneller; je knijpt vooral de woningmarkt en mkb verder af, lekker dan.

Die 8% is leuk als headline, maar in de winkel merk je het vooral per productgroep: brood/zuivel/olie schieten ineens hard omhoog terwijl andere dingen amper bewegen, dus “gemiddeld” zegt weinig. Aan de andere kant, als energie straks weer zakt blijft de supermarktprijs vaak toch hangen, want niemand draait dat zomaar terug.

klopt dat “gemiddeld 8%” weinig zegt, maar je merkt het vooral aan die stille krimp: pakken worden kleiner, huismerk schuift stiekem omhoog en acties zijn ineens 2 voor €6 ipv 2 voor €4. en als energie/transport duur blijft, dan gaat ook de koeling en het bakken door de hele keten gewoon doorberekend worden, dat zie je niet in 1 week maar het tikt elke levering weer aan.

Die “8% voeding” is niet alleen graan en oorlog, het is ook doodgewone EU-regelgeving die nu ineens pijn doet: ETS2 komt eraan voor brandstoffen/gebouwen en dat gaat via diesel, kunstmest en logistiek gewoon door de hele voedselketen heen sijpelen, los van wat er in Teheran gebeurt. En dan roept iedereen “ECB moet rente omhoog”, maar je kunt met 25 bps geen LNG-terminal bijbouwen of een mislukte oogst fixen; je krijgt vooral meer failliete bakkers en boeren met dure leningen. Als Den Haag echt iets wil doen: kijk naar concurrentie in de supermarkt en netkosten/energiebelasting, want daar zit veel meer knop dan bij “Brussel doet oorlog”.

Ik zie het elke dag: de prijsstijging van eten is niet alleen “minder luxe”, het is meteen meer flauwtes, slechtere wondgenezing en mensen die hun medicijnen gaan halveren omdat de boodschappen voor gaan. En dan kunnen we straks weer roepen dat “de zorgkosten oplopen”, terwijl we het probleem gewoon aan de kassa hebben laten ontstaan door jaren niks doen behalve toeslagjes plakken.