Nieuwe warmtetarieven kunnen duur uitpakken voor veel huishoudens

740 euro erbij omdat je toevallig aan het “verkeerde” warmtenet hangt, dat is toch gewoon postcode-loterij met een rekening eraan… en dan maar blijven roepen dat iedereen van het gas af moet, ja tuurlijk, maar wie vangt dit dan op?

Dat hele “kostengebaseerd per net” klinkt mooi in een spreadsheet, maar in de praktijk zit je als bewoner gewoon vast aan een monopolie waar je niet weg kunt, geen ketel mag ophangen en vaak niet eens je afleverset mag kiezen, dus waar is dan de prikkel om die kosten laag te houden? In mijn tijd bij de KLM noemden we dat een captive market: als je klanten niet kunnen uitwijken, ga je vanzelf richting goudgerande tarieven tenzij je keihard reguleert en transparantie afdwingt tot op componentniveau. En dan dat Deense non-profit model: prima, maar dan moet de politiek ook stoppen met warmtenetten als melkkoe of prestigeproject te behandelen, want anders betalen huurders straks de rekening van “de transitie” terwijl de bestuurders elkaar schouderklopjes geven.

NMDA was krom, maar het had wél een simpele rem erop; als je nu per net gaat rekenen moet je ook per net keihard eisen stellen aan efficiëntie en open boek, anders wordt “werkelijke kosten” gewoon een vrijbrief voor elk mislukt project en te dikke organisatie. En vergeet de huurder niet: die kan niet isoleren of overstappen, daarentegen krijgt hij straks wél de rekening via servicekosten, dus maak een landelijk plafond + compensatie verplicht vóór je mensen van het gas af duwt.

kostengebaseerd klinkt “eerlijk” tot je ziet wie de risico’s slikt: huurders in flats met nul keuze en nul onderhandelingsmacht, terwijl investeerders “zeker rendement” krijgen — oh ja want de energietransitie moet vooral bankable zijn. Maak warmtenetten gewoon publiek/non-profit met open boek en een nationaal sociaal tarief, anders is dit weer klimaatbeleid via de portemonnee van mensen die al krap zitten.