Nieuwe donorwet levert beperkt aantal extra donoren op: ‘Categorie ‘geen bezwaar’ blijft uitdagend’

Een registratie alleen blijkt dus niet genoeg, mensen moeten er thuis echt over praten. Nabestaanden beslissen op zo’n moment vanuit verdriet en onzekerheid, en dan voelt “geen bezwaar” al snel niet als een duidelijke wens van de overledene. Even dat gesprek voeren zolang iedereen er nog is lijkt me kleine moeite, met mogelijk grote betekenis.

Misschien ligt het ook aan de formulering. “Geen bezwaar” klinkt voor nabestaanden toch anders dan “ik wil donor zijn”; bij zo’n ingrijpend moment gaan mensen dan liever op de rem staan.

Die 41 procent laat vooral zien dat “geen bezwaar” in de praktijk geen echte toestemming is, maar een juridisch vangnet. Misschien moet de overheid nabestaanden niet pas op het sterfbed met die term confronteren, maar mensen bij registratie veel duidelijker laten kiezen tussen ja, nee en twijfel; nu wordt administratieve stilte behandeld als een weloverwogen besluit, en dat blijft wringen.

Misschien wordt er ook te veel verwacht van één registratie voor een beslissing die nabestaanden op een chaotisch en verdrietig moment moeten uitvoeren. Zolang artsen en familie niet helder weten wat iemand precies bedoelde, kiezen mensen begrijpelijkerwijs voor zekerheid en dus vaak voor niet doen.

Nou ja, misschien moet je ook eerlijk zijn over de grens van wat mensen willen doen, organen doneren is geen morele plicht en niet iedereen wil dat zijn lichaam na overlijden wordt gebruikt. Maak het vooral glashelder, maar laat mensen die nee zeggen ook gewoon met rust hoor.