Netbeheerder hoeft datacenter niet aan te sluiten op overvol stroomnet

Logisch vonnis: een datacenter is geen spoedgeval, dat is gewoon een giga “download”-fabriek die je niet even tussen de huishoudens propt als het net al rood staat. Bizar dat we eerst jaren niks aan netverzwaring doen en dan doen alsof TenneT de boeman is omdat ze “nee” zeggen.

terecht dat de rechter zegt: geen ruimte = geen recht, want anders beloon je gewoon wie het hardst procedeert en dan kan de bakker of een woonwijk straks ook “achteraan aansluiten” terwijl zo’n datacenter miljoenen vreet. Ten eerste is dit ook gewoon marktwerking: als NL vol zit, ga je naar een plek met capaciteit of betaal je mee aan netverzwaring i.p.v. janken dat TenneT moet toveren, ten tweede: dat “banen!”-argument is vaak marketing, want die hallen draaien op een handjevol mensen en vooral op subsidie/goedkope stroom, maar ok, laten we doen alsof het een fabriek uit 1960 is.

In de praktijk is dit ook gewoon prioriteiten: ik sta hier al maanden te wachten op netverzwaring voor een warmtepomp/laadpaal in de wijk en dan zou een datacenter wel “recht” hebben op een megaslokker?? prima dat de rechter zegt: eerst ruimte maken, en laat ze dan ook meteen meebetalen aan de uitbreiding in plaats van achteraf klagen.

Ik snap het wel hoor, maar dan moet de overheid ook ophouden met overal “digitalisering en AI” roepen en tegelijk doen alsof die datacenters uit de lucht komen vallen. En als zo’n bedrijf hier per se wil zitten: prima, maar dan ook gewoon een eigen dikke kabel/trafo betalen en niet straks de rekening via onze netkosten bij iedereen neerleggen.

Die “recht op aansluiting” discussie mist het echte pijnpunt: queue-jumping. Als je nu procederen loont, krijg je een incentivesysteem waar de beste advocaat meer MW krijgt dan de beste businesscase, en dan kun je netbeheer net zo goed in Jira zetten met “highest bidder first”. simpel: transparante wachtrij + harde deposit/commitment (use it or lose it) en wie extra capaciteit wil, financiert z’n eigen netverzwaring upfront, anders blijft het cowboyland.

Mooi dat de rechter “nee” zegt, maar dan wil ik ook dat we eerlijk zijn over wie nu de rekening en de ellende krijgt: hier in Den Haag zie ik ondernemers die geen extra groep mogen en gezinnen die hun woning niet kunnen verduurzamen, terwijl er wél ruimte wordt gezocht voor een hal vol servers. En ondertussen blijft de overheid maar roepen dat alles digitaal moet, maar als het net vol zit is het ineens “jammer dan” voor de gewone mensen, dat steekt gewoon.

dat “recht op aansluiting” is ook zo’n gek frame hè, alsof stroom een onbeperkt mensenrecht is voor elke hal met knipperende lampjes… als je hier per se een datacenter wil, zet er dan meteen verplicht warmte-afname en lokale opslag/zelfopwek bij, dan wordt het tenminste iets van wederkerigheid en verbinding i.p.v. alleen maar slurpen. hoop dat we eindelijk gaan kiezen voor wat de buurt echt nodig heeft, met een beetje liefde voor de mensen die al jaren wachten.