Nederland bouwt een krijgsmacht die klaar is voor morgen

3,5% en “binnen vijf jaar leveren drones de helft van het effect” klinkt lekker stoer op papier, maar dat hangt vooral af van wat er morgen uit de fabriek kan rollen en of je het überhaupt mag inkopen zonder dat je drie rondes aanbestedingsjuristen en een Kamerbrief verder bent. En 100.000 man incl reservisten is ook zo’n Haagse wenszin: je kunt ze wel werven, maar huisvesting, oefenterreinen, keuringscapaciteit en fatsoenlijke IT lopen nu al achter, laat staan als je ineens gaat opschalen. Het plan is niet gek, maar de uitvoering wordt weer zo’n “we doen het samen”-verhaal tot de eerste leverdatum schuift en iedereen naar elkaar wijst.

Hmm allemaal mooie woorden over drones en innovatie, maar wie gaat het straks onderhouden en beveiligen dan? Als je nu al ziet hoe vaak overheidssystemen lek zijn en leveranciers tekort komen, dan heb je aan “high tech” weinig als je basisdingen als spare parts, monteurs en cyber op orde hebt.

het probleem is dat iedereen nu naar drones/IT staart, maar de echte bottleneck straks gewoon fysieke infrastructuur is: kazernecapaciteit, munitieopslag (veiligheidscontouren), schietbanen, spoor/weg-corridors voor zwaar materieel en havens die 24/7 kunnen draaien zonder dat de omgeving meteen op de achterste benen staat. de oplossing is: behandel defensie als een groot MIRT-programma met vergunningen, netaansluitingen, stikstof/geluid en omgevingsmanagement vanaf dag 1, anders heb je over vijf jaar wél budget en “effect”, maar geen plek om te trainen, te stockeren en te verplaatsen en dan verdampt het draagvlak net zo hard als de planning.

3,5 procent defensie en ondertussen kan ik als koerier nog steeds halve stadsdelen niet in omdat elke brug open ligt en de politie 40 min later pas komt bij gedoe maar we gaan wel “morgen-ready” oorlogje spelen met reservisten die doordeweeks burnout zijn en in het weekend moeten oefenen bestaatniet

Kijk, 3,5% klinkt stoer maar zonder meerjarige orders aan EU-fabrieken is het gewoon geld rondpompen en inflatie vangen: leveranciers rekenen nu al een dikke oorlog-risicopremie en dan koop je straks 30 drones voor de prijs van 300. Als je “morgen klaar” wil zijn moet je supply chain + productie hier locken met harde volumes, anders ben je bullish op papier en in de praktijk nog steeds afhankelijk van de VS/China voor chips/accu’s.

Wie het ziet, ziet het: ze gooien er 3,5% tegenaan en dan gaat het weer linea recta naar dezelfde wapenboeren en consultants die altijd winnen, terwijl de gewone militair straks nog steeds met kapotte porto’s en “IT-storingen” staat. En die drones/data/sensornetwerken… leuk, maar dat betekent dus nóg meer surveillance en controle hier thuis, en reken maar dat ze dat onder “veiligheid” verkopen net zoals toen met corona, eerst tijdelijk en dan blijft het gewoon!!! ik was zelf ook zo hoor, dacht dat defensie puur bescherming was, maar dit ruikt naar een nieuwe geldkraan met een angstverhaal erbij.

Simpel: drones zijn leuk, maar het echte “morgen-ready” verschil zit in C2/IT die het ook doet als GPS jammed, satcom weg is en je netwerk onder vuur ligt. Als je nu weer een paar miljard in vendors + dashboards pompt zonder harde eisen op offline-first, interoperable (NATO) en red-team testing, dan heb je straks een zwerm speelgoed met een single point of failure: je eigen software. Ship it in exercises, niet in Kamerbrieven.

3,5% kan prima, maar dan wel met harde meerjarige contracten en één baas met mandaat die knopen doorhakt, anders verdwijnt het in projectmanagement en overlegcircuits. en zorg meteen voor fatsoenlijke woonruimte voor militairen/reservisten rond kazernes, want zonder aantrekkelijk “employer brand” komt die 100k nooit uit de markt.

In mijn tijd bij de KLM leer je één ding heel snel: spullen kun je kopen, maar routine en discipline kun je niet “opschalen” met een persbericht, en dat mis ik in die nota met al dat drone- en innovatiegeweld. Als je straks 100.000 man hebt (op papier) maar je hebt geen serieuze, doorlopende oefencyclus met echte evaluaties en consequenties, dan krijg je een organisatie die vooral druk is met plannen, dashboards en “lessons identified” in plaats van lessons learned. En nog iets: reservisten integreren is prima, maar regel dan ook fatsoenlijke werkgeversafspraken en juridische dekking als het misgaat, anders haken de goede mensen af en blijf je zitten met de hobbyisten en de praatjesmakers.