Nasdaq lags on angst over AI spending ahead of earnings reports - Reuters

Iedereen doet nu ineens verbaasd dat Nasdaq wiebelt omdat AI “misschien te duur” wordt, terwijl elke boardroom al maanden in paniek geld in GPU’s en modellen gooit zonder duidelijke ROI. Straks bij earnings: één bedrijf zegt “capex omhoog, winst omlaag” en de markt klikt massaal op de resetknop, zo voorspelbaar.

In de praktijk is het niet alleen “AI te duur”, het is ook dat die hele keten eromheen (stroom, datacenters, chips, koeling) gewoon fysieke grenzen en kosten heeft, en dat zie je nu pas terug in marges. Als straks blijkt dat iedereen tegelijk capex blijft opstoken maar de omzet nog vooral “pilotjes” zijn, dan is zo’n wiebelende Nasdaq echt niet gek.

Dit is ook gewoon een kudde-ding: als de CFO’s zien dat “AI” de enige manier is om niet ouderwets te lijken, dan gaat de capex open en is het ineens een statuscompetitie in datacenters bouwen. Enerzijds kan dat op termijn best renderen (zoals bij cloud), anderzijds is de sociale druk nu: je moet meedoen, ook als je product er nog niks mee kan behalve een chatbotje op de helpdesk. En dan krijg je straks dat concept van de winner’s curse: iedereen betaalt de hoofdprijs voor schaarse GPU’s en stroom, en pas ná de hype blijkt wie er echt een businessmodel had en wie alleen een PowerPoint met “transformatie” had, tja. De markt doet nu alsof dit een verrassing is, maar dit is precies hoe modegolven in organisaties werken: eerst angst om te missen, daarna angst om te veel te hebben uitgegeven…

Men vergeet gemakkelijk dat de Nasdaq niet “AI” koopt, maar vooral beloftes over toekomstige kasstromen; met hogere rente wordt zo’n belofte meteen minder waard, dus elke capex‑zin in een earningscall is dynamiet. En die AI‑uitgaven zijn niet alleen een gok op software, maar ook op stroomprijzen, netcapaciteit en geopolitiek rond chips; dat zijn precies de dingen waar techjongens altijd wat luchtig over doen tot de rekening komt. Als zelfs Nvidia al gaat hinten op tragere groei, dan is het niet gek dat beleggers even van het gas afgaan.

Wat ik mis in dit “AI capex vs ROI” verhaal: die datacenters vreten niet alleen geld maar ook stroom en netaansluitingen, en dat is in veel regio’s letterlijk de bottleneck. Als je geen 24/7 goedkope elektriciteit en koeling hebt, worden die mooie AI-marges opeens een energierekening + afschrijvingen, en met hogere rente is dat dubbel pijnlijk. Benieuwd hoeveel earningscalls straks eerlijk zeggen: we wíllen wel opschalen, maar het net en de vergunningen trekken het niet? En dan krijg je dus niet alleen een tech-cyclus, maar een infra/energie-cyclus eronder die veel trager beweegt.

Iedereen staart zich blind op “AI capex” alsof het alleen een tech-verhaal is, maar het is óók gewoon een boekhoudtruc die nu tegen ze werkt: die datacenters en chips gaan als afschrijving jaren mee, terwijl de markt elk kwartaal applaus wil en met die hogere rente wordt die hele toekomstige winst ineens veel minder waard. In mijn tijd bij de KLM zag je hetzelfde met vlootvernieuwing: je kunt best investeren voor de lange adem, maar als je tegelijk je verhaal niet strak hebt over bezettingsgraad/prijs/marge dan gaat de markt je afstraffen nog vóórdat je één euro terugziet. En let op: zodra één grote speler zegt “we pauzeren de AI-uitbouw” klapt niet alleen de Nasdaq, dan krijg je ook een tweedehands-GPU markt en een hele stoet leveranciers die opeens met overcapaciteit zit, dat wordt nog leuk bij de earningscalls…