Moment van de waarheid voor minderheidskabinet: komt er een begrotingsdeal?

Ik merk gewoon dat ze weer tot het laatste moment “aan het polsen” zijn en ondertussen schuiven ze het eigen risico en andere hete hangijzers vooruit alsof dat gratis is. Over twee weken is het Prinsjesdag en dan moet de oppositie ineens tekenen bij het kruisje, ja zo werkt het dus niet…

het probleem is dat ze begroten alsof het een spreadsheet is die je op 14 september nog even “rond” klikt, terwijl de uitvoering (Belastingdienst, gemeenten, zorg, infra-projecten) maanden lead time heeft en elke late deal weer noodverbanden, tijdelijke potjes en rare uitzonderingen oplevert. de oplossing is: maak nu een harde basisbegroting met simpele, uitvoerbare maatregelen en laat die ideologische trofeeën (eigen risico, vrijheidsbijdrage, vermogensbelasting) in aparte wetsvoorstellen met normale doorlooptijd, anders krijg je weer een jaar beleid dat op papier klopt maar in de keten vastloopt en dan is het draagvlak ook meteen weg.

“Over twee weken moet de begroting af” terwijl het 17 aug is en Prinsjesdag 15 sep… even rekenen: dat is bijna vier weken, niet twee. En dat hele “we wachten op CPB-cijfers” is ook zo’n Haagse smoes, want de keuzes (eigen risico, lasten, bezuinigingen) zijn politiek, niet wiskunde. Ze gaan gewoon tot het laatst shoppen bij 6 partijen en dan verbaasd doen dat niemand zich laat gijzelen door de klok.

Die “twee weken” is vooral voor de MEV/Belastingplan-teksten en de doorrekening; politiek kun je tot 14 sept klooien, maar dan krijg je dus weer een kerstboom aan amendementen in november en een Eerste Kamer die zegt: leuk bedacht, maar waar is de dekking/uitvoerbaarheid. En dat polsen is niet luiheid, dat is gewoon minderheidslogica: je moet vooraf weten welke partij je niet meteen afbrandt op stikstof, zorg of koopkracht, anders ga je onderhandelen voor de bühne. Overigens: met BBB die de deur dicht houdt op stikstof kun je in de Senaat bijna alleen nog met een rare mix (SGP/Volt/50Plus/CU) aan de slag, succes met “coherente” begrotingslijn dan…

Dat “moment van de waarheid” klinkt stoer, maar het is vooral het moment van de marketing: Prinsjesdag als deadline-fetisj terwijl de echte deadline pas komt als de Kamer in november gaat slopen aan je belastingplan. Paradoxaal is dat een minderheidskabinet juist volwassen politiek zou kunnen afdwingen (open ruil, echte keuzes), maar we krijgen weer backstage polsen en dan op het laatste moment een deal als noodverband. wat zegt dit over ons dat we doen alsof begroten techniek is, terwijl het in essentie gewoon een morele keuze is wie de rekening krijgt en wie ‘m mag doorschuiven.