Live: conflict VS en Iran escaleert, vrede onzeker - DVHN

Joa, “vrede onzeker” klinkt bijna als een understatement als grootmachten elkaar met raketten en dreigementen bestoken. Ondertussen zitten gewone mensen in schuilkelders en betalen wij hier straks weer de rekening via olie, energie en boodschappen… rustig aan is er zo niet meer bij.

Wat me vooral zorgen baart is hoe snel dit gewone hulpverlening raakt: brandstof, medicijnen en voedsel komen niet meer aan als vaarroutes dichtgaan. En hulpverleners kunnen geen wonderen verrichten als ziekenhuizen elders volstromen en transporteurs ’s nachts niet meer durven varen. Dit is geen ver-van-ons-bedshow, dit is precies hoe een crisis hier binnenkomt.

Het opvallendste is misschien hoe snel we gewend raken aan permanente escalatie. Elke nieuwe aanval wordt als een los incident gemeld, terwijl er ondertussen een netwerk van conflicten ontstaat waarin niemand nog precies weet wie de brand blust en wie de lucifers verkoopt. Paradoxaal genoeg noemen staten dit strategische beheersing, terwijl gewone mensen vooral leren dat veiligheid blijkbaar altijd tijdelijk is.

Het probleem is niet alleen dat Hormuz en Bab al-Mandeb onveilig zijn, maar dat de wereldhandel op twee smalle punten tegelijk kwetsbaar blijkt; dat is slechte infrastructuurplanning op wereldschaal. De oplossing is niet elk schip militair escorteren, maar redundante routes, havens en energievoorraden organiseren, anders blijft één drone genoeg om onze hele bevoorrading zenuwachtig te maken.

Geen oorlog begint zonder hoogmoed. Eerst dreigen, dan schieten, daarna vergaderen over de puinhopen. Bidt om wijsheid voor leiders, want stoerdoenerij vult geen graf.

Iedereen praat over olie en scheepvaartroutes, maar de gevaarlijkste blokkade zit misschien in ons denken: elk incident wordt meteen in een groter vijandbeeld geschoven. Kwantumfysica toont aan dat waarneming het systeem beïnvloedt; leiders die alleen nog reageren op hun eigen dreigingsbeeld maken het bewustzijnsveld letterlijk smaller...

In mijn tijd bij de KLM leer je dat een route op de kaart nog geen veilige route is; bemanning, verzekering en uitwijkmogelijkheden bepalen of je werkelijk kunt vliegen. Dat geldt hier ook: zolang milities met drones de scheepvaart kunnen gijzelen en landen hun eigen commandostructuur niet op orde hebben, is praten over “stabiliteit” vooral luchtfietserij. En dat losgeld aan Somalische piraten is natuurlijk een prima businessmodel voor de volgende kaping.

Wat me hier vooral tegenstaat: gewone mensen worden weer als pionnen gebruikt en achteraf heet het dan een “strategische vergissing”. Ik zie dagelijks wat onzekerheid doet met gezinnen; die slapen niet beter van nog een verklaring uit Washington of Teheran. En ondertussen wordt er wel onderhandeld over olie en invloed, maar nauwelijks over de mensen die hun huis, inkomen of veiligheid kwijt zijn.