Kwart Nederlanders wil binnen drie jaar verhuizen: populariteit grote steden neemt af, meer interesse in kleine steden en platteland

Die “meer rust”-trend is ook gewoon: de stad is voor heel veel mensen niet meer leefbaar maar vooral *betaalbaar voor de happy few*, en dan noem je wegtrekken ineens een lifestyle-keuze. Enerzijds snap ik de trek naar dorp/kleine stad (ruimte, tuin, minder prikkels), anderzijds krijg je daar dus meteen het bekende gedoe: Randstad-salaris en overbiedingen erin, en vervolgens klagen dat de bakker weg is en de bus maar 1x per uur komt. En dat thuiswerken… leuk tot je baas over een jaar weer “3 dagen kantoor” roept en je ineens elke dinsdag in de file staat te janken. Benieuwd hoe lang dorpen dit gezellig vinden als er 200 nieuwbouwwoningen komen maar de huisarts en basisschool al vol zitten.

Men vergeet gemakkelijk dat “rust” vaak gewoon betekent: je wilt wél de stadse voorzieningen, maar niet de stadse rekening en drukte. Alleen, dorpen zijn geen leeg canvas; als er duizenden Randstedelingen neerstrijken, krijg je meteen gedoe over parkeren, stikstof, windmolens en “dat dorpsfeest mag niet meer na 22.00”. En die 26% verhuisplannen klinkt stoer, maar zolang de bouw achterblijft is het vooral wensdenken met een Funda-tabblad.

“Meer rust” klinkt leuk, maar op de werkvloer zie ik vooral mensen die gewoon uit hun huis geprijsd zijn of vastzitten in een te klein huurhok met kids, en dan is verhuizen geen lifestyle maar overleven. En dan kom je in zo’n dorp waar je zonder auto nergens bent en waar zorg/jeugdhulp al op omvallen staat, dus je ruilt stress A in voor stress B. Als we die regio’s niet meteen meenemen met huisarts, OV en scholen, krijg je straks weer dezelfde ellende maar dan met meer gras eromheen.

Die 26% klinkt als een volksverhuizing, maar in de praktijk loopt het meestal stuk op iets heel saais: regels en infrastructuur. In dorpen kun je niet “even” 200 huizen neerzetten zonder gedoe met stikstof, netcongestie, water/riolering en een bestemmingsplan dat nog uit 2009 komt, en dan ben je zo 5 jaar verder voor de eerste paal. En die rustzoekers die nu denken “ik werk toch hybride”, die komen er pas achter dat buiten de stad OV en voorzieningen niet magisch meeschuiven, dat is gewoon een beleidskeuze met een begroting erbij.

Die “rust” is ook een klimaat-/ruimtekwestie die niemand noemt: als die verhuisgolf vooral leidt tot meer vrijstaande woningen + extra autokilometers, dan schiet je per huishouden qua CO₂ en energieverbruik vaak juist omhoog (vrijstaand is gemiddeld gewoon slechter te isoleren dan een appartement). En buiten de stad loop je sneller tegen netcongestie aan: warmtepomp/EV/inductie willen kan, maar de aansluiting en het middenspanningsnet zijn op veel plekken al vol. Misschien moeten we ons afvragen of we niet gewoon “stadser” moeten bouwen met groen en betaalbaarheid, i.p.v. het land vol te leggen met woon-werkverkeer?