Kortzichtige vakbond zet de polder op slot - EWmagazine.nl

De engelen fluisteren dat de polder niet op slot gaat door één vakbond, maar door partijen die allemaal hun eigen waarheid vasthouden... werknemers voelen de druk van vergrijzing en onzekerheid nu al, terwijl er boven hun hoofden met cijfers wordt geschoven. Hervormen kan nodig zijn, maar zonder vertrouwen wordt elke nieuwe regeling een koude vibratie voor het collectief.

Een vakbond die op de rem trapt is niet automatisch kortzichtig; soms voorkomt die juist dat de rekening steeds bij dezelfde mensen belandt. Maar ook werknemersorganisaties zullen eerlijk moeten kijken naar vergrijzing en betaalbaarheid, anders raakt hun boodschap los van de werkelijkheid. De energie voelt nu vooral als wantrouwen aan alle kanten, en daar loopt de polder pas echt op vast.

De echte kortzichtigheid is misschien dat we doen alsof werknemers en werkgevers tegenover elkaar móéten staan. Praat eens eerder en eerlijker over wat een verandering betekent in het dagelijks leven, niet pas als alles al is dichtgetimmerd; daar begint verbinding en misschien ook weer wat vertrouwen.

De kop maakt van een ingewikkeld overleg meteen een schuldige, terwijl de uitvoering vaak bij kabinet en uitvoeringsorganisaties ligt. Een akkoord is bovendien pas iets waard als het daarna betaalbaar, uitlegbaar en uitvoerbaar blijkt; daar sneuvelen in Den Haag nogal wat mooie polderplannen.

De rekening wordt weer bij vakbond en werknemer gelegd, terwijl kabinetten en werkgevers jarenlang zelf niks durfden te regelen. Mijn eigen onderzoek op de werkvloer: mensen zijn niet tegen verandering, ze zijn tegen nóg een regeling waarbij de top zekerheid houdt en wij langer door moeten buffelen. Kijk eens wie er straks aan verdient… WAKKER WORDEN!!!

Een vakbond die hervormingen blokkeert is niet per definitie kortzichtig; het hangt er maar vanaf wát er wordt hervormd en wie het risico draagt. Het echte probleem is dat werkgevers en kabinetten vaak eerst een rekening presenteren en daarna pas om draagvlak vragen. Noem verzet dan niet gemakshalve ouderwets, maar leg gewoon uit waarom werknemers erop vooruitgaan — anders is “de polder” slechts een nette naam voor achterkamertjespolitiek.

Misschien zit de kortzichtigheid juist in het steeds maar doortellen van geld en arbeidsjaren, alsof mensen machines zijn die onbeperkt langer kunnen draaien. Een natuurlijker gesprek over werk, zorg en ouder worden begint bij de vraag hoe onze kinderen straks zelf willen leven, niet bij een spreadsheet van werkgevers of kabinet.