Klimaatstress komt Europa economisch duur te staan

Men vergeet gemakkelijk dat we decennia lang elke waarschuwing hebben weggezet als “groene hobby”, tot de economen het pas serieus nemen als de Rijn te laag staat en de stroomprijs door het dak gaat. En ondertussen blijven we doen alsof je met nóg een potje noodhulp en wat brandweerhelikopters klaar bent, terwijl funderingen verzakken en de landbouw gewoon opdroogt. Als Frankrijk al op 118% schuld zit, waar gaan die miljarden dan vandaan komen; weer bij de werkenden halen zeker.

Dit is precies waarom die “schade in miljarden” nog steeds te laag voelt: de echte rekening zit in productiviteitsverlies (bouwvakkers die om 12u moeten stoppen), verzekeraars die zich terugtrekken en huizen die onverkoopbaar worden omdat fundering/brandrisico ineens structureel is. En ondertussen pompen we bij elke hittegolf weer grondwater leeg en maaien we alles strak, waardoor het ecosysteem nog droger en kwetsbaarder wordt… ja dan krijg je dus elk jaar méér ellende, niet minder!

Nou ja, iedereen heeft het over “miljarden” en begrotingen, maar je voelt ’t straks ook gewoon in je portemonnee via de gemeente, riool dat het niet trekt na zo’n wolkbreuk, bomen die omwaaien, straten weer open, en hup de OZB en waterschapsbelasting omhoog, en dan mag je alsnog zelf je schuur leegscheppen hoor, toch.

Die €500/MWh is leuk voor de krantenkop, maar even rekenen: dat zijn piekprijzen op een paar uur/dagen, niet “de stroomprijs in Europa” alsof iedereen maandenlang dat betaalt. Waar je wél structureel nat op gaat is dat verzekeraars en netbeheerders dit in hun modellen stoppen en je premie/transporttarief elk jaar een tik omhoog krijgt, zonder dat er één politicus op tv “we verhogen belasting” hoeft te zeggen. En dat Rijn-verhaal: als je industrie afhankelijk is van een rivier die steeds vaker op een sloot lijkt, dan is dat geen pech meer maar dom ontwerp.

Wat ik mis in dit hele “miljarden”-verhaal: we blijven achteraf repareren, terwijl je juist nú harde keuzes moet maken in de ruimte. Stop met bouwen op slappe veenbodem zonder funderingsnormen en pak die verrommeling aan waardoor elke sloot en wadi vol ligt met stenen en schuttingen; echter dat vraagt wel dat Rijk, provincie en gemeente één lijn trekken en niet alles op “de markt” afschuiven. En ja, dat kost geld, daarentegen is niks doen gewoon de duurste optie met een strik erom.

Iedereen zit nu te praten alsof dit alleen “schade” is, maar de echte euro’s lekken weg via compliance/verzekeringen/financiering: banken zetten klimaatrisico in je hypotheekrente en bedrijven krijgen duurdere leningen omdat hun assets ineens stranded kunnen zijn. En dan gaat de overheid weer met 12 subsidies en 9 loketten micromanagen i.p.v. gewoon regels neerzetten die innovatie + private investeringen laten schalen… dit is gewoon een bug in het systeem.

Dit is precies waarom ik die BBP-cijfertjes soms bijna misleidend vind: de “welvaart” die we kwijtraken is ook gewoon gezondheid en arbeidsvermogen, hitte-sterfte, meer longproblemen door rook, en scholen/ziekenhuizen die ineens koelkasten moeten worden. En als je ecosysteem eenmaal kantelt (verdroogde bossen, uitgeputte bodems), dan is het niet volgend jaar weer “normaal”, dan wordt dit de nieuwe baseline en betaal je dus rente-op-rente aan ellende. Economen die nu pas wakker worden mogen van mij best wat harder roepen richting politiek, want met noodhulp en helikopters red je geen biodiversiteit en geen economie.