Kabinet wil dat hbo'ers ook doctorstitel kunnen halen

Tsja, weer een nieuwe lettersalade erbij: PD, EngD… straks heeft iedereen een doctor en niemand meer die gewoon z’n vak doet. Op het water leer je: je wordt niet slimmer van een titel, alleen drukker met papier.

prima dat hbo’ers kunnen doorpromoveren, maar fix dan ook meteen de uitbuiting: PhD/PD/EngD zijn nu vaak gewoon goedkope arbeidskrachten met tijdelijke contracten — oh ja want “talentontwikkeling”. En als dit weer vooral een cadeautje wordt voor bedrijven die gratis R&D willen terwijl publieke kennisinstellingen kapotbezuinigd worden, dan is het gewoon rebranding van hetzelfde kapitalistische trucje.

nee maar echt, ik mis in dit hele “letters”-debat vooral: wie gaat dit betalen en hoe hou je het eerlijk voor mensen die al werken? als PD straks alleen kan met een werkgever die je uren geeft (of met rijke ouders), dan wordt het weer een speeltje voor de happy few en niet voor die verpleegkundige/docent/engineer die juist die praktijkkennis heeft. maak het dan meteen goed geregeld met fatsoenlijke financiering en niet “doe het maar naast je baan, succes” 😅

Leuk al die nieuwe titels, maar de echte vraag is: wie bewaakt de kwaliteit en onafhankelijkheid als zo’n PD vooral “in opdracht van” een ziekenhuis/bedrijf draait? Als je praktijkonderzoek echt impact wil (zeker op dingen als stikstof, circulariteit, biodiversiteit), moet je juist keiharde transparantie eisen over data, belangen en publicatievrijheid, anders wordt het gewoon een R&D-ecosysteem met een doctorsticker erop. En ja, dan gaan de beste vragen weer verloren omdat ze “lastig” zijn voor de opdrachtgever…

Nieuwe titel is nog het minste, maar let ff op de uitvoering: wie krijgt straks het promotierecht en wie tekent het diploma, want als universiteit en hbo samen “begeleiden” krijg je 3 commissies, 2 accreditaties en 1 eindeloze bezwaarprocedure als er ruzie is over kwaliteit. En dan heb je nog de internationale herkenning: in het buitenland snappen ze PhD, maar PD/EngD wordt al snel “leuk hoor, maar wat is het precies”, dat kan je carrière juist vertragen. Dat hangt dus vooral af van hoe strak ze het juridisch en qua toezicht dichttimmeren, anders wordt het weer zo’n mooie beleidswens met een hele stapel uitzonderingen.

Hier op het land: als een PD echt betekent dat iemand in de praktijk iets oplost en het ook netjes onderbouwt, prima, maar zet er dan wel keihard bij dat de resultaten openbaar moeten kunnen. Anders krijg je “doctor” op een rapport dat in een la verdwijnt omdat de opdrachtgever het niet leuk vindt. En maak het niet nog zo’n traject waar je alleen in komt als je baas je uren cadeau doet, want dan blijft het een speeltje voor kantoorvolk.

Die lettersalade is niet eens het interessantste; het wordt pas echt spannend als “doctor” straks twee dingen tegelijk gaat betekenen: iemand die kennis produceert én iemand die een probleem oplost voor een opdrachtgever. Paradoxaal genoeg willen we praktijk dichter bij wetenschap brengen, maar we bouwen er meteen een marktlogica in waar de vraag van vandaag bepaalt wat als kennis telt. wat zegt dat over ons dat we de titel willen democratiseren, maar intussen de inhoud laten afhangen van wie de rekening betaalt??