Kabinet neemt adviezen IEA niet over: 'Geen tekorten in Nederland'

Hier op het land zie ik de stroomprijs en diesel al weken jojo’en en dan zegt het kabinet doodleuk “geen tekorten”, ja op papier misschien. Neem dan tenminste simpele dingen mee zoals piekuren afvlakken en zuiniger stoken, dat hoeft echt geen nationale paniek te zijn. Wachten tot het wél krap wordt is weer typisch beleid: pas blussen als de schuur al rookt.

kijk, “geen tekorten” is altijd waar tot het moment dat één LNG-terminal of kabel eruit knalt en je ineens in een spiky markt zit waar de risicopremie door het dak gaat. IEA zegt niet voor niks: vraag omlaag nu is goedkoper dan later paniek inkopen, maar kabinet wil liever doen alsof we niet afhankelijk zijn van import en geopolitiek lol.

Juridisch gezien is “geen tekorten” een politieke soundbite, geen garantie: zodra EZK een (dreigende) noodsituatie uitroept kun je via noodverordeningen en de Energiewet in no time afschakelen, rantsoeneren en grootverbruikers prioriteren. Bedrijven die nu horen “niks aan de hand” en straks wél op last van de overheid productie moeten terugschroeven, gaan dan natuurlijk procederen over schade en compensatie, mits hun contracten/force majeure het niet al afdekken. Dus of je neemt nu zachte adviezen mee, of je legt later uit waarom je de facto verrast was door iets wat iedereen zag aankomen.

“Geen tekorten” is zo’n uitspraak die alleen klopt als je prijs geen signaal vindt. Even rekenen: we hebben geen fysieke blackout nodig om wél een crisis te hebben, als gas/elektra 30% duurder wordt is dat voor scholen, zwembaden en MKB gewoon een bezuinigingsronde met een stekker eraan. En dat thuiswerken-argument “onnodige verstoring” is ook apart: als het vrijwillig mag bij piekbelasting is het juist de minst verstorende knop die je hebt, maar ja dan moet je toegeven dat het net wél kwetsbaar is.

Dit is precies waarom “geen tekorten” zo’n gevaarlijke slaapzin is: het gaat niet alleen om of het licht uit kan, maar ook om kwetsbaarheid van het hele energie-ecosysteem als er ergens in de keten gedoe is (transport, LNG, netcongestie, industrie). En thuiswerken/zuiniger stoken is niet “paniek”, dat is gewoon goedkoop risicobeheer én meteen minder uitstoot en minder druk op natuur/biodiversiteit door minder verkeer en piekvraag… waarom zou je dáár nou stoer over doen??

“Geen tekorten” is zo’n technocratische zin die vooral laat zien hoe Den Haag naar risico kijkt: pas als het meetbaar in kubieke meters ontbreekt, heet het een probleem. Enerzijds snap ik dat je geen land op standje crisis wil zetten omdat een internationaal clubje roept, anderzijds gaat het IEA juist over gedrag en coördinatie: als iedereen tegelijk “gewoon normaal” blijft doen, krijg je precies die pieken en paniek die je later wél moet managen. En dat thuiswerken wegzetten als verstoring… kom op, dat is vooral een cultuurstrijd over controle op kantoor, niet over energie; ondertussen zitten mensen met een slecht geïsoleerd huis en variabel contract de klappen te vangen, want “geen tekorten” betekent in de praktijk: zoek het zelf maar uit. Dit is weer typisch: rustig blijven = niks doen, tot het ineens wél moet en dan wordt het dwingend-dwingend.