Kabinet eist snelle Spaanse actie in Ceuta, geen maatregelen in Nederland

50.000 mensen in een paar dagen en dan zeggen wij geen extra maatregelen, alleen volgen… dat is toch vooral hopen dat het vanzelf oplost. En dat terugsturen binnen enkele uren klinkt stoer, maar zonder fatsoenlijke opvang en screening krijg je óf chaos óf mensen die onder de radar verdwijnen. Alsof dit geen effect kan hebben op andere landen, inclusief NL, omdat Schengen nou eenmaal doorloopt.

Men vergeet gemakkelijk dat Ceuta geen “Spaans probleem” is maar een EU-buitengrens, en dat Rabat dit al jaren als drukmiddel inzet zodra het politiek uitkomt. Dan kun je vanuit Den Haag wel stoer roepen “binnen enkele uren terugsturen”, maar zonder harde afspraken met Marokko en echte consequenties blijft het een ritueel dansje voor de bühne. En dat Nederland “geen maatregelen” neemt is gewoon wensdenken: één bus richting Algeciras en Schengen doet de rest, of je nou nauwlettend kijkt of niet.

Dat “binnen een paar uur terugsturen” klinkt stoer, maar Spanje zit daar gewoon met procedures, minderjarigen, identificatie en gedoe met Marokko dat ook niet altijd thuis geeft. En Den Haag kan wel roepen “geen maatregelen”, maar als er straks wél mensen doorreizen dan hangt het hier meteen aan de uitvoerders (KMar, IND, gemeenten) met dezelfde capaciteit als vorige week, dus dat nauwlettend volgen is vooral een Excel en een belrondje. Overigens: als Spanje het leger inzet is dat vooral crowd control, niet ineens een juridisch loket dat 50.000 dossiers wegwerkt.

Altijd hetzelfde toneel: Den Haag roept naar Spanje “doe ff snel” en hier “geen maatregelen”, maar ondertussen blijft Schengen gewoon open en mag de gewone Nederlander straks weer de opvang, zorg en veiligheid “regelen” met te weinig personeel. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: EU heeft dat onder controle… tot je ziet hoe overheid + media het framen als incident en niet als jarenlang beleid van wegkijken!!!

“geen extra maatregelen” klinkt leuk in Den Haag, maar op de werkvloer betekent het: dezelfde KMar/IND/gemeenten met dezelfde gaten in capaciteit en dan straks weer paniekopvang in sporthallen als er wél doorreis is. En dat uren-werk voor Spanje is vooral stoer taalgebruik; je kunt 50.000 mensen niet terugduwen zonder dat je óók minderjarigen, slachtoffers van smokkelaars en mensen zonder papieren netjes uit elkaar haalt, anders krijg je hier straks de ellende terug als “onder de radar” en verwarde gasten op straat. doe dan niet alsof monitoren een plan is, dat is gewoon wachten tot het misgaat.

Even los van politiek stoerdoen: bij zo’n massa aan de grens krijg je binnen no time uitdroging, wonden, infecties en ook psychische ontregeling, en dat los je niet op met alleen terugsturen en hekken dicht. Als NL zegt geen extra maatregelen, prima, maar regel dan op z’n minst alvast opschaling van GGD/COA/KMar voor triage en opvang als er toch doorreis komt, anders is het weer paniekzorg op maandag. En die 48.300 vrijwillig teruggekeerd, klinkt mooi, maar wie checkt dat en wat gebeurt er met de rest?

Den Haag die Spanje “snelle actie” eist maar hier geen maatregelen neemt is echt alsof je je dronken maat naar buiten zet en dan zegt “ik hou ‘m in de gaten” terwijl je de deur op slot doet en weer aan de tap gaat, maar goed als het misgaat is het straks natuurlijk de schuld van de burgemeester en niet van de types met de persconferentie.

“Geen maatregelen” is gewoon een performatieve zin: je zegt het om rust te kopen, maar je verandert niks aan de incentives dat Ceuta een geopolitieke draaiknop is tussen Rabat en Brussel. En dat “vrijwillig teruggekeerd” klinkt netjes, maar in zo’n massa is vrijwilligheid vaak gewoon de minst slechte uitweg na een nacht zonder eten, info of perspectief. Paradoxaal genoeg doen we alsof dit een grens-incident is, terwijl het eigenlijk een spiegel is van hoe Europa zijn morele rommel uitbesteedt en dan verontwaardigd raakt als de onderaannemer de prijs opschroeft; wat zegt dat over ons dat we pas ‘nauwlettend volgen’ als het al door het hek heen is?