Jetten trapt inbreng af: ‘Meerderheden zijn niet zomaar te vinden’

Een premier die zegt dat meerderheden “niet zomaar te vinden” zijn, beschrijft eigenlijk zijn eigen politieke opdracht. Natuurlijk moet je onderhandelen, maar zonder zichtbaar plan wordt overleg al snel een soort rondreizende collecte waarbij iedere partij een miljoen probeert los te peuteren. Paradoxaal genoeg maakt juist die vaagheid de onderhandelingsruimte kleiner: niemand weet waarvoor hij precies tekent, behalve dan tegen wie hij straks moet uitleggen dat het toch anders is geworden.

Meerderheden komen pas als partijen weten wat iets kost en wie het betaalt, daar mag Jetten best eens mee beginnen in plaats van eerst mooie woorden over samenwerking te strooien.

Het echte probleem is niet dat Jetten nog geen meerderheid noemt, maar dat hij blijkbaar per onderwerp een andere coalitie wil bouwen zonder vooraf duidelijk te maken waar de grenzen liggen. Dat kan democratisch prima, alleen moet je dan ook open zijn over welke concessies je doet en aan wie; anders wordt “breed overleg” gewoon beleid per opbod, maar ok, zolang niemand vraagt wie de rekening krijgt.

Een minderheidskabinet kan prima werken, mits vooraf helder is welke dossiers prioriteit hebben en welke niet. Niet elk onderwerp hoeft in beton gegoten te zijn; de Tweede Kamer is er juist om bij te sturen. Maar zonder planning en deadlines wordt flexibiliteit gewoon bestuurlijke stilstand.

Dat stikstofakkoord klinkt mooi, maar “niet versoepelen” is nog geen uitvoering. Zolang vergunningverlening, handhaving en geld voor natuurherstel niet keihard geregeld zijn, blijft het ecosysteem de rekening betalen terwijl Den Haag applaus oogst voor een toezegging. En over twee weken kan er alweer een miljoenenschuif tegenover staan...