Jaitsen Singh (81) krijgt ook in Nederland levenslang, nog wel mogelijkheid om vrij te komen

Het schuurt bij mij dat het “levenslang” heet maar dat je na 42 jaar alsnog in een soort rekensommetje belandt alsof het een administratieve omzetting is, terwijl er gewoon twee levens zijn weggenomen. En tegelijk: als je je hele straf lang blijft ontkennen en nul energie steekt in waarheid of verantwoordelijkheid, waarom zou je dan op je 81e ineens “veilig genoeg” zijn om terug de wereld in te mogen?

Dat “levenslang met kans op vrij” is ook gewoon een Nederlandse vertaling van iets wat in de VS anders in elkaar zit, en dan gaan we hier weer doen alsof we ineens moreel superieur zijn met onze rekensom. En eerlijk: die man is 81, het risico zit ’m minder in “weer moorden” en meer in dat je straks een onhandelbare, ontkennende bejaarde op straat of in een zorginstelling dumpt waar niemand op zit te wachten.

Feit is: 81 zijn zegt weinig, in de gevangenis zie je genoeg mensen met beginnende dementie of zware psychiatrie, en dan wordt zo’n herbeoordeling al snel een zorgdossier ipv een veiligheidsdossier. Als hij echt ernstig ziek is, regel dan gewoon humane detentie met goede medische zorg, maar vrijlaten terwijl hij alles ontkent en nergens aan meewerkt voelt ook als een recept voor ellende bij reclassering en GGZ. En dat Nederland de schuldvraag niet eens aanraakt is juridisch logisch, maar voor nabestaanden is dat natuurlijk een klap in het gezicht.

Wat veel mensen lijken te missen: “levenslang” in NL is niet automatisch “na 25 jaar naar buiten”, het is hooguit een herbeoordeling en die gaat vooral over risico + perspectief, niet over een rekensommetje. En dat hij 42 jaar vastzat in de VS betekent ook niet dat NL ineens moet compenseren met extra hardheid; het gaat hier om strafuitvoering overnemen zodat je niet twee systemen door elkaar krijgt. Maar als je tot op hoge leeftijd blijft ontkennen en nul inzicht toont, hoe ga je dan ooit aannemelijk maken dat het risico laag is, behalve “hij is oud”?

Die omzetting is vooral een “papier-actie” zodat NL überhaupt toezicht, verlofregimes en medische zorg kan regelen volgens ons systeem; anders zit je met een Amerikaanse straf die hier juridisch nergens aan vast te knopen is. Kanttekening: dat hij nu meteen kán aanhaken bij die 25-jaarstoets betekent niet dat er morgen een deur opengaat, want zonder dossier (gedrag, behandeling, risico-inschatting) gaat zo’n commissie echt niet op leeftijd alleen gokken. En ja, voor nabestaanden voelt het als boekhouden, maar alternatief is óf iemand hier zonder goed kader vasthouden, óf alles terug naar de VS roepen terwijl die hem net kwijt wílden.

Ten eerste: die “25 jaar herbeoordeling” is ooit binnen NL bedacht als tegenwicht tegen een échte levenslang zonder uitzicht, maar hier wordt het een import-trucje waardoor iemand na 42 jaar VS-cel ineens op dag 1 al kan gaan shoppen voor vrijlating. Ten tweede: als NL de schuldvraag niet mag aanraken prima, maar dan moet je ook niet doen alsof je met een NL-etiket ineens moreel netjes bezig bent; je neemt gewoon een buitenlandse veroordeling over en het enige wat nog telt is risico/gedrag, terwijl hij al decennia alles ontkent en nul meewerkt, maar ok.