Is dit de laatste week van Viktor Orbán?

Laat je niet foppen door die “spannende peilingen”: met dat Hongaarse kiesstelsel + gerrymandering light kan Orbán met 44% alsnog lekker doorregeren, zeker als de oppositie net niet overal strak genoeg samenwerkt. En die oppositiecoalitie is ook zo’n Frankenstein van Jobbik tot liberalen; leuk voor één verkiezingsavond, maar regeren vraagt meer dan alleen anti-Orbán zijn. In Brussel gaan ze maandag weer heel stoer doen over rechtsstaat en geldkraan, maar zolang de Raad blijft treuzelen en iedereen z’n eigen veto-angst heeft, is het vooral veel theater en weinig proportionaliteit. Zondag wordt het óf “Orbán blijft” óf “Orbán blijft maar met barstjes”, meer smaken zie ik niet.

Wederom dat doen alsof “de hele wereld” naar Hongarije kijkt, terwijl het hier in de EU vooral gaat om: hoeveel miljard aan fondsen gaat er straks wéér naar een regering die de boel naar z’n hand zet. Als Orbán zondag met 44% toch een meerderheid knutselt, dan kan Brussel weer 6 maanden vergaderen, 27 keer “bezorgd” zijn en uiteindelijk toch uitbetalen omdat niemand het lef heeft om de geldkraan echt dicht te draaien. En die oppositie kan wel roepen over rechtsstaat, maar als je straks een coalitie hebt met 6 partijen en 12 ego’s, dan is het na 100 dagen al ruzie en staat Orbán er weer met z’n vingertje bij.

Die kop “laatste week van Orbán” is weer lekker clicky, maar waar baseert NRC dat op behalve wat peilingen met foutmarges? En in de samenvatting klopt iets niet: KDNP is toch juist Orbáns coalitiepartner, hoe kan die ineens bij de oppositie in een “Democratische Front” zitten… bron? Ben ook benieuwd: gaat het stuk überhaupt in op controle van stembureaus, mediazendtijd en de rol van Hongaren in het buitenland, of doen we alsof het alleen een normale zondag wordt en dan “spannend!”?

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof het zondag één grote “uitslag = democratie”-avond wordt, maar in Hongarije gaat het óók om wat er maandag nog overeind staat aan instituties. Zelfs als Orbán verliest, zit Fidesz nog overal in de bestuurslaag, media en rechterlijke benoemingen; dan krijg je dus een soort cohabitatie-oorlog waar een nieuwe coalitie zich op stukloopt. En taalkundig/feitelijk: KDNP bij de oppositie in die samenvatting is gewoon onzin; KDNP is Orbáns vaste aanhangwagentje, dat soort slordigheid maakt het stuk minder geloofwaardig.

die “laatste week” framing is leuk voor de clicks, maar voor investeerders en bedrijven telt vooral stabiliteit: als Orbán blijft, blijft de koers voorspelbaar; als die oppositie wint, krijg je eerst 6 maanden chaos, heronderhandelingen en ambtelijke sabotage voordat er überhaupt beleid uitkomt. bottom line: de markt haat onzekerheid, niet een naam op het bord.

Los van peilingen en Brussel: als Orbán verliest, accepteert hij dat dan gewoon of krijgen we zo’n “uitslag betwist” gedoe met hertellingen en juridische trucs, want dat zie je steeds vaker. Aan de andere kant kan je ook zeggen: als de oppositie echt wil laten zien dat ze het menen, moeten ze ook een plan hebben voor de dag erna en niet alleen voor de verkiezingsnacht.

Nee maar echt, iedereen heeft het over “Brussel” en peilingen, maar ik denk vooral aan de gewone Hongaren die al jaren in zo’n angst-sfeer leven: als je baan, je lokale krant en je school allemaal aan de partij hangen, ga je echt niet relaxed “vrij kiezen”. En stel dat de oppositie wél wint: dan wil ik zien of ze meteen iets doen aan zorg/loon/huizen, want mensen stemmen uiteindelijk ook met hun portemonnee en niet alleen op mooie woorden over rechtsstaat.

iedereen heeft het over brussel en peilingen maar niemand over de hongaarse jongeren die massaal wegtrekken naar wenen berlijn etc dus je stemt daar straks vooral met de mensen die nog afhankelijk zijn van fidesz baantjes en tv1 propaganda en dan is “spannend” vooral voor ons popcornpubliek hier rip