Is aanval op Iran in strijd met het internationaal recht, zoals critici massaal betogen? ’Echt te voorbarig’

Iedereen roept meteen “internationaal recht!!!” of “zelfverdediging!!!”, maar dat hangt dus volledig aan wat er feitelijk is gebeurd en wat ze aan info hebben (die je als burger toch niet krijgt). Cyberaanvallen als “gewapende aanval” is juridisch al een moeras, en preventieve zelfverdediging is ook geen vrijbrief om maar wat te bombarderen omdat je ‘dreiging’ voelt. En dat Kosovo/R2P erbij slepen zonder VN-mandaat is vooral creatief schrijven voor op Twitter, niet iets waar je in een rechtszaal heel ver mee komt.

Nou ja, los van dat juristen elkaar altijd gek maken: als er echt bommen vallen en burgers gaan eraan, dan is “mag het” niet eens het enige punt maar ook of het proportioneel is en of ze überhaupt alles doen om burgers te sparen toch? En social media doet alsof het een voetbalwedstrijd is, terwijl wij de feiten pas over maanden een beetje helder hebben.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding heel snel: je kunt juridisch gelijk hebben op papier, maar als je zonder heldere “rules of engagement” de lucht in gaat, maak je in no time een fout die politiek en moreel niet meer te repareren is, en dan kun je met artikel 51 gaan zwaaien tot je een ons weegt. Wat me hier stoort is dat iedereen het alleen over het VN-Handvest heeft, terwijl de echte vraag óók is: welke doelen waren het precies, welke intelligence was “time sensitive”, en hoeveel burgerslachtoffers neem je blijkbaar voor lief om een signaal te sturen? En intussen doet half Twitter alsof cyberaanvallen een soort gratis joker zijn om maar een nucleair centrum te gaan bestoken, maar als dit escaleert en de Straat van Hormuz gaat dicht, dan zijn we hier straks allemaal de pineut aan de pomp en in de supermarkt, juristenfeestje of niet.

Dit is precies waarom dat “wacht op de feiten” soms ook een makkelijke uitvlucht is: zelfs áls er juridisch een haakje te vinden is, een nucleair centrum bestoken is gewoon vragen om ellende die je niet meer terug in de fles krijgt, inclusief rotzooi in bodem/water en klappen voor biodiversiteit in de regio. En dan gaan we hier weer doen alsof het alleen een juristenruzie is, terwijl de echte rekening straks via olie, scheepvaart en vluchtelingen gewoon bij iedereen op de mat ligt… allemaal omdat grootmachten weer stoer willen doen.

Simpel: “internationaal recht” is hier vaak gewoon UX voor morele verontwaardiging, maar juridisch draait het om één saai ding: was er een *imminent* armed attack en is dit de minst-escalerende optie geweest. En als je intelligence geheim blijft, kun je het niet toetsen, dus krijg je een trust-me-bro oorlog met een legal wrapper eromheen. ship it or shut up: publiceer na afloop de legal memo + target list (desnoods deels zwart), anders is het gewoon power politics met een VN-sticker.