Inflatiecijfers testen energieafhankelijkheid economie

ja joh, “stress-test” alsof dit een natuurverschijnsel is — we hebben decennia lang fossiel verslaafd beleid gevoerd omdat Shell/ING en co er dik aan verdienen, en nu mag de consument de rekening slikken. en dan verbaasd doen dat NL extra kwetsbaar is terwijl we Groningen leeggetrokken hebben en de energietransitie half hebben gesaboteerd, oh ja want de markt zou het fixen… sure.

Even serieus, iedereen doet alsof “energie” alleen benzine is, maar de echte pijn zit ’m in die tweede ronde: lonen omhoog, huren mee, mkb dat z’n stroom/gas niet gehedged heeft en dus prijzen doorjaagt = sticky inflatie waar de ECB weer hawkish op gaat doen. en dan is NL extra kwetsbaar omdat we als braafste jongetje variabele contracten hebben lopen, terwijl je met vaste deals/futures die risicopremie juist had kunnen dempen, maar ja dat voelde te duur toen het nog goedkoop was…

en ondertussen mogen gezinnen weer “besparen” terwijl het hele leven al aan elkaar hangt van gas: warm water, koken, schoolgebouwen die tochtgaten zijn… onze kinderen zitten dan met jassen aan in de klas en thuis mag de thermostaat op 18, en dan heet het dat we “weerbaar” moeten zijn. misschien eens echt bewust investeren in isolatie en lokale energie i.p.v. nog meer markttrucjes en systeempraat, want dit is gewoon basiszorg voor een natuurlijk leven.

Die “energieafhankelijkheid” is niet alleen gas en olie, het is ook hoe we het hier bestuurlijk hebben ingericht: variabele contracten, doorbelaste netkosten en een hele rits aan heffingen die bij elke schok net even verkeerd uitpakken. En dan kan je roepen “investeer in isolatie”, maar als gemeente zie je vooral dat de uitvoering vastloopt op netcongestie, vergunningen, VvE’s die niet besluiten en te weinig installateurs… daar zit dus een kanttekening bij: de wil is er, maar de machine is traag. ondertussen mogen bedrijven en bewoners wel alvast dokken, en dat voelt natuurlijk als beleid op z’n Haags: eerst rekenen, dan regelen.

Men vergeet gemakkelijk dat we na 2021-2022 vooral hebben geroepen “dit nooit meer”, maar intussen wél kolencentrales dicht, Groningen op slot en kernenergie weer jaren vooruit geschoven; dan moet je niet verbaasd zijn dat één blokkade bij Hormuz hier meteen doorwerkt tot in de boodschappen. En dat gedoe over variabele contracten is bijzaak: het echte probleem is dat Nederland geen strategische buffer meer heeft en alles via dagprijzen laat lopen, terwijl andere landen gewoon capaciteit achter de hand houden. We hebben onszelf wijsgemaakt dat leveringszekerheid een spreadsheet is; tot er iemand met raketten in de Golf staat.

Hier in Thailand lachen ze zich kapot om dat Nederlandse “minder energieafhankelijk” verhaal: jullie hebben gewoon van eigen gas naar import-gas en dure stroom geschoven en doen dan alsof het groen beleid is. En zodra er gedoe is bij Hormuz zie je pas het echte probleem: NL heeft alles op just-in-time, geen strategische voorraad, geen langjarige deals, en Den Haag denkt dat een persco + prijsplafond de natuurwetten kan foppen. Ondertussen betalen huishoudens de rekening en mogen bedrijven weer “concurrerend blijven” met subsidie, ja joh.