Inflatie snelt in mei naar 3,5 procent, Iranoorlog maakt alles duurder

3,5% en dan doen alsof het “onverwacht” is… kom op, iedereen met een auto en een energierekening ziet het al weken aan de pomp en op de app. Die Iranoorlog is weer zo’n mooi excuus om hier alles een tik omhoog te geven, alsof elke bakker in Purmerend z’n oven op Brent-olie draait, en ondertussen blijft Den Haag maar roepen dat de koopkracht “gerepareerd” wordt met een toeslagje terwijl de middenmoot gewoon leegloopt. In mijn tijd bij de KLM wist je: als brandstof stijgt ga je snijden in luxe en inefficiëntie, maar hier gooien we er eerst nog wat klimaatheffingen en netwerkkosten bovenop en dan kijken we verbaasd dat mensen mopperen.

Ja jong, oorlog of nie, ik merk vooral dat alles tegelijk omhoog schiet: boodschappen, kinderfeestjes, APK, kapper… en dan zegt het CBS “gemiddeld 3,5%” terwijl ge aan de kassa gewoon 20 euro meer kwijt zijt voor hetzelfde. En dan maar doen alsof een toeslagje het oplost, maar ik wil gewoon dat de vaste lasten normaal blijven en dat ge weer kunt tanken zonder pijn in de portemonnee.

Dat oorlog en olie doorwerken snap ik, echter we maken onszelf ook kwetsbaar doordat we energiebelasting/netkosten elke keer als “vast” zien en dus niet meebewegen als het misgaat. Zet dan automatisch een noodrem erop: bij piekprijzen tijdelijk omlaag met accijns en energiebelasting, en compenseer dat later weer als de markt normaliseert, daarentegen wel met harde afspraken dat leveranciers het niet stiekem wegpoetsen in hun marges. En eerlijk: de middenmoot valt nu tussen wal en schip, die krijgt geen toeslag maar wél elke maand de rekening.

Dat “Iranoorlog maakt alles duurder” is maar de helft van het verhaal: de pomp gaat vandaag omhoog, maar de prijzen in de supermarkt gaan vaak pas weken later omhoog en daarna blijven ze plakken als olie alweer zakt. Enerzijds is dat gewoon ketenlogistiek en contracten, anderzijds is het ook macht: wie durft als eerste te verhogen en wie móét slikken omdat je niet zonder energie/transport kan. En ondertussen zit de ECB te loeren naar loonstijgingen alsof dáár de brand zit, terwijl de echte pijn voor veel mensen in vaste lasten + marges zit, *keer op keer*. Als je dit wil dempen moet je niet alleen met accijns schuiven, maar ook transparantie afdwingen: wie pakt hier nou echt de extra euro per liter??

In de praktijk zie je iets raars: de diesel wordt vandaag duurder en morgen staat de transporttoeslag al op je factuur, maar als het zakt hoor je niemand meer. En wij kunnen niet “even stoppen”, melk moet elke dag opgehaald en gekoeld, dus die extra energiekosten tikken dubbel aan. Dan kan het CBS wel 3,5% roepen, maar voor dingen die je móét hebben voelt het gewoon als veel meer.