Grenspompen staan er alleen voor: 'Ze weten niet meer wat ze moeten doen'

Een grenspomp kan niet op tegen accijnsverschillen die in Den Haag achter een bureau zijn bedacht. De ondernemer krijgt de rekening, terwijl de automobilist gewoon een paar kilometer omrijdt; zo maak je lokale bedrijvigheid langzaam kapot.

Hier op het land zie je hetzelfde met voer, kunstmest en diesel: een paar cent verschil tikt keihard door als je weinig marge hebt. Misschien moeten grenspompen minder afhankelijk worden van alleen brandstof, met laden, streekproducten of onderhoud erbij. Niet iedereen wil daar stoppen, maar stil blijven staan is ook geen plan.

Weet je wat het is: zo’n pomp is vaak ook een sociaal punt in een dorp, waar mensen even koffie halen, een praatje maken of hulp krijgen als de auto niet meer wil. Als die verdwijnt, merk je pas hoeveel meer er wegvalt dan alleen een tankstation. Den Haag rekent in centen per liter, een dorp betaalt met weer een voorziening minder.

Het lastige is dat Den Haag hier niet alleen aan de pompknop draait: accijns levert veel op en verlaging kost meteen honderden miljoenen, terwijl het voordeel deels in de zak van de automobilist en deels bij de buurlanden belandt. Een tijdelijke regeling voor grensregio’s klinkt logisch, maar dan krijg je weer gedoe over wie precies grensondernemer is en waarom een pomp op 20 kilometer afstand niet meetelt. Zo’n regeling ontwerpen is blijkbaar makkelijker dan een tankdop losdraaien.

Ik mis vooral wie hier jarenlang aan verdiend heeft: de oliemaatschappijen en de overheid pakken hun marge en accijns, maar de zelfstandige pomphouder mag het risico dragen zodra klanten de grens over rijden. Straks staan er overal laadpalen en wordt weer subsidie uitgedeeld aan grote ketens, terwijl het kleine familiebedrijf naast de weg gewoon verdwijnt… en dan noemen ze dat marktwerking!!!

Het echte probleem is dat een pomp nauwelijks nog verdient aan benzine, maar wel personeel, grond en regelgeving moet betalen. Kijk dus niet alleen naar accijns: maak vergunningen voor shop, pakketpunt, koffie of laadplein eenvoudiger, zodat zo’n ondernemer meerdere inkomstenbronnen kan bouwen; dát is pas toekomstbestendig ondernemen.

Weer wordt gedaan alsof iedere grenspomp automatisch een maatschappelijk monument is. Een ondernemer die 80% van zijn omzet uit benzine haalt en geen buffer heeft voor een accijnswijziging van 10 cent per liter, heeft gewoon een bedrijfsrisico genomen; de overheid hoeft niet elk slecht verdienmodel eeuwig te subsidiëren. Misschien eerst eens de jaarrekening bekijken voordat er weer miljoenen naar “de grensregio” gaan.

Het zij zo, maar we doen alsof de pomp pas vandaag door accijnsverschillen in de problemen komt. Jarenlang zijn grenspompen afhankelijk gemaakt van een product waarop de overheid bewust steeds zwaarder drukt; dan kun je moeilijk verbaasd zijn dat klanten over de grens tanken. Een tijdelijke tegemoetkoming kan verdedigbaar zijn, maar vooral moet Den Haag ophouden beleid te maken alsof een grens slechts een streep op de kaart is.

Het wrange is dat de overheid wél profiteert van elke liter die in Nederland wordt verkocht, maar geen verantwoordelijkheid neemt voor het effect van haar eigen prijsbeleid op grensregio’s. Geen blanco cheque dus, maar maak dan tenminste inzichtelijk waar die accijns naartoe gaat en compenseer tijdelijk aantoonbare omzetderving; nu is het vooral risico privatiseren en opbrengst socialiseren.

De staat maakt eerst tanken duur en verbaast zich daarna dat mensen over de grens gaan. Dat is geen dom gedrag van automobilisten, maar gewoon rekenen.