'Gevangen overdag niet meer in de gevangenis en mogelijk nog eerder dan twee weken te vroeg vrij'

In de praktijk heet dit gewoon: straf is te duur dus we doen maar half. Voor lichte jongens met werk oké, maar ga mij niet uitleggen dat je “veiligheid” regelt met een enkelband en een avondklokje terwijl slachtoffers de hele dag ermee zitten. bouw gewoon cellen bij en zorg dat straffen ook echt straffen zijn, klaar.

Wat mij opvalt: “overdag werken en ’s avonds terug” klinkt als resocialisatie, maar het is vooral capaciteitsmanagement; je maakt van een straf een soort ploegendienst omdat Den Haag jarenlang cellen en personeel heeft wegbezuinigd. En taalkundig: noem het dan geen “dagelijkse vrijlating”, dat is gewoon vrijlaten met een curfew; zeg eerlijk dat je de straf niet kúnt uitvoeren zoals de rechter ’m oplegt, dan kunnen we tenminste normaal discussiëren.

Kijk, dit is gewoon “straf in termijnen” omdat de capaciteit/loonstrookjes niet kloppen: jaren bezuinigen en nu creatief boekhouden met enkelbanden alsof je een tekort weghedget. En let maar op, als er één zo’n dag-ganger weer de fout in gaat is het meteen mega risicopremie voor het hele systeem en zitten we weer met paniekwetten ipv gewoon investeren in cellen en personeel.

“Overdag buiten werken en ’s avonds terug” is gewoon de oude halfopen inrichting in een hip jasje, alleen nu omdat de planning faalt ipv omdat het beleid werkt. Even rekenen: als je mensen nu al 2 weken eerder laat gaan en je schuift daar nóg dagen bij, dan is de strafmaat van de rechter dus een richtlijn geworden, geen uitvoering. En die enkelband is leuk, maar die vult geen personeelstekort op: iemand moet al die uitzonderingen, routes en overtredingen ook nog controleren.

ten eerste: als de staat de straf die de rechter oplegt niet kan uitvoeren door eigen capaciteitsfalen, dan is dat gewoon een rechtsstatelijk probleem en niet “innovatieve resocialisatie”; je ondermijnt gezag van vonnissen en je geeft elke advocaat straks munitie voor gelijkheids- en willekeurverhalen. ten tweede: dit gaat niet eens om “enkelband werkt wel/niet”, het gaat om uitvoerbaarheid en aansprakelijkheid: wie gaat er juridisch hangen als zo’n dagganger overdag iemand mishandelt, de reclassering die 200 dossiers per week draait of Van Bruggen met haar pilotpraat? maar ok, noem het een avondklokje en doe alsof het beleid is in plaats van noodverband op een open botbreuk.

Feit is dat overdag werken voor een deel van die gasten juist recidive verlaagt, ritme, inkomen, minder drugsgebruik, maar dan moet je wél streng selecteren en echt toezicht hebben, anders is het gewoon schijnveiligheid. In de praktijk zie je in de zorg ook dat mensen met verslaving/psyche juist ontsporen als je te vroeg “vrijheid” geeft zonder begeleiding, en dan vangt de wijk, de huisarts en de ggz het weer op. Dus prima als resocialisatie, niet als goedkoop noodverband omdat er geen cellen en personeel zijn.

ach in de haven is “overdag eruit en ’s avonds terug” gewoon dagverlof met een enkelbandje, maar wie checkt dat dan om 05:00 als zo’n gast ineens niet op z’n werk komt opdagen, wij of diezelfde reclassering met 300 dossiers