Gasprijs stijgt met nog eens 30 procent door oorlog in Midden-Oosten

30% erbij bij de opening en iedereen doet weer alsof dit “overmacht” is; nee, dit is het gevolg van jaren half werk: afhankelijk blijven, opslag niet strak genoeg, en dan verbaasd zijn dat de markt panikeert. Men vergeet gemakkelijk dat energie geen luxeproduct is maar infrastructuur; als de prijs zo schiet, voelt de bakker het sneller dan de beurs. En dan komt straks weer Den Haag met een noodfondsje en wat goede bedoelingen, terwijl je gewoon langjarige leveringszekerheid en serieuze besparing had moeten regelen.

30% “bij opening” is ook gewoon market microstructure: dunne handel + algos + headline = spike, en daarna mag de rest van NL het afrekenen alsof het de echte kostprijs is. Simpel: we hebben een energiemarkt gebouwd die super efficiënt is in prijs-paniek doorgeven, maar totaal niet in schokken dempen; je wil resilience, dan regel je long-term hedges/contracten en stop je met doen alsof alles spot+subsidiereparatie wel “de markt” is.

Iedereen focust op “de markt” maar de pijn zit ’m straks in de contracten: leveranciers gooien er force majeure/prijsindexatie tegenaan en MKB’ers met variabele energiecontracten zijn weer de klos, terwijl grote jongens wél kunnen hedgen. Ten eerste laat je dus bewust een tweedeling ontstaan tussen bedrijven die dit juridisch/financieel kunnen afdekken en de rest die gewoon failliet gaat; ten tweede gaat de overheid dan weer met generieke steun strooien i.p.v. fatsoenlijke regels voor transparante opslag/strategische reserves en contractvoorwaarden, maar ok. En ja, 69 €/MWh is nog geen 2022, maar probeer dat maar eens uit te leggen aan iemand die net z’n vaste contract kwijt is.

Ach die 69 euro zie je binnen een week op je rekening hoor, want energieleveranciers verhogen meteen maar omlaag kan ineens nooit, en ondertussen betalen wij in de haven ook nog extra voor alles wat gekoeld moet worden en die kosten gaan linea recta door naar de winkel

Feitje dat iedereen vergeet: hoge energieprijzen zijn ook gewoon een gezondheidsding, mensen zetten de verwarming lager, gaan schimmelige kamers “tolereren” en eten goedkoper, dat zie ik elke winter terug in meer benauwdheid en stressklachten. En ja, 69 euro is nog geen 2022, maar voor wie al krap zit maakt die nuance nul verschil, die voelt het meteen in slaap en bloeddruk.

Juridisch gezien wordt het pas echt gezellig als leveranciers nu weer met “oorlog = overmacht” gaan schermen om tussentijds tarieven/voorschotten op te trekken. Overmacht ontslaat je niet van een betalings-/leveringsplicht, hooguit van schadeplichtigheid, en prijsindexatie moet gewoon netjes in het contract staan; anders is het de facto een eenzijdige wijziging waar je als klant best tegenin kunt. En ja, die 30% opening is marktgedoe, maar de rekening wordt straks wel via contractvoorwaarden bij de zwakste partij neergelegd, zoals altijd.

69 €/MWh klinkt als “ver van 2022”, maar het sijpelt nu al door in dingen waar je het niet direct aan koppelt: glastuinbouw, koelhuizen, bakkersovens, dus je boodschappen worden gewoon weer duurder ook als je zelf een vast contract hebt. wat veel mensen niet weten: bij dit soort prijsschokken gaat ook de vraag naar hout/pellets en van die goedkope petroleumkachels omhoog, en dan krijg je meteen meer fijnstof in woonwijken + gedoe met CO-veiligheid. Overigens zou je bijna willen dat er net zo’n reflex komt voor isolatie/ventilatie als voor “noodfondsjes”, want dat is tenminste structureel en scheelt ook gezondheid.

Iedereen staart zich blind op die TTF-ticker, maar het echte risico zit ’m nu in LNG: als Qatar/Suez/verzekeringen en scheepsroutes nerveus worden, dan schiet de “veiligheidsmarge” in de prijs omhoog ook al zijn de EU-opslagen best gevuld. En ja, we hebben sinds 2022 wél dingen geregeld (gezamenlijke inkoop, opslagvulling, meer LNG), maar zonder fatsoenlijke demand response en elektrificatie blijf je bij elk geopolitiek incident hetzelfde riedeltje krijgen. Populisten gaan weer “Brussel faalt!!” roepen, terwijl dit juist het moment is om het marktontwerp en strategische reserves wat minder ideologisch en wat meer robuust te maken.

Ja hoor, die gasprijs... ik rijd zelf vrachtwagen en die brandstof wordt ook steeds duurder, niet alleen thuis maar ook op de weg... beetje raar dat ze daar niet meer naar kijken, alleen maar die grote energierekeningen. Die chauffeurs als ik, wij hebben ook gewoon last van die prijzen hè, niet alleen de consument thuis. Tja, overheid let niet op ons, alleen op die grote bedrijven...

Ik merk gewoon dat die TTF-prijs leuk is voor de handel, maar wij voelen het straks via hogere voorschotten én allerlei “vaste” kosten die leveranciers stilletjes omhoog gooien, ook als gas later weer zakt. En dan kan je wel roepen dat de opslag vol zit, maar als je huishouden of klein bedrijf geen buffer heeft ben je alsnog de pineut.