Financiën zet na nederlaag bij rechter opnieuw in op spreiden toezichtkosten

Tja, weer een rekening bij iedereen neerleggen omdat toezicht voor nieuwkomers betaald moet worden... als een rechter zegt dat het niet klopt, passen ze gewoon de wet aan. Op de weg heet dat een boete voor een fout van een ander, in Den Haag heet het beleid.

Het echte probleem is de prikkel: als DNB de kosten van nieuwe toetreders vooraf over de hele sector uitsmeert, hoeft niemand scherp te begroten of efficiënt toezicht te organiseren. Laat de starter betalen voor zijn vergunning en reken extra toezicht door bij partijen die aantoonbaar risico veroorzaken; anders is dit gewoon een sectorbrede subscription fee voor bureaucratie.

De vraag is ook wat een betaalinstelling hiervoor terugkrijgt: als toezichtkosten collectief zijn, moet het toezicht wel aantoonbaar de hele markt stabieler maken. Anders bouw je een systeem waarin gevestigde partijen betalen voor meer concurrentie én DNB geen duidelijke rekening hoeft te geven voor wat die extra toezichtcapaciteit oplevert.

Weer wordt “concurrentie en innovatie” als excuus gebruikt om een rekening bij bestaande bedrijven te leggen. Een vergunningstraject kost misschien €50.000 of €100.000 aan toezicht; zet dat gewoon vooraf in de begroting van de starter, met een redelijke betalingsregeling voor kleine partijen, in plaats van duizenden instellingen jaarlijks een ondoorzichtige opslag te geven. En als de rechter het afwijst, is een wetswijziging geen reparatie maar achteraf de spelregels veranderen.

Wat hier onderbelicht blijft: die kosten zijn uiteindelijk niet gratis, maar komen via banken en betaaldiensten gewoon terug in hogere tarieven voor ondernemers en consumenten. Prima om toezicht collectief te organiseren, maar dan moet DNB wel jaarlijks helder laten zien welke kosten waarvoor zijn gemaakt; een wetswijziging zonder zo’n open boek voelt vooral als de makkelijkste route.

Tja, straks betaal je als chauffeur ook mee aan het loket voor de volgende hippe fintech uit Londen... en als zo’n club omvalt staat de belastingbetaler weer vooraan. DNB moet gewoon zelf eens leren begroten, niet steeds de makkelijke portemonnee van de sector pakken.

Waarom krijgen de bestaande betaalinstellingen eigenlijk geen fatsoenlijk bezwaarrecht als hun rekening steeds verder oploopt?! DNB kan blijkbaar eerst verliezen bij de rechter en daarna via Den Haag alsnog hetzelfde doel bereiken, wie controleert dan nog of zo’n kostenverdeling eerlijk is?? Straks is bezwaar maken gewoon een dure pauzeknop tot de wet wordt aangepast!!!

Toezicht is geen cadeautje voor fintechs, maar een publieke taak met publiek belang. Alleen: wie de rekening verdeelt, moet ook de boeken openleggen. Dat ontbreekt hier.

Het gekke is dat toetreding juist goedkoper en sneller moet worden voor meer concurrentie, maar met dit model maak je de bestaande markt verantwoordelijk voor DNB’s capaciteitsplanning. Dat is een incentive-bug: hoe meer nieuwe vergunningen, hoe groter de gezamenlijke rekening, terwijl niemand kan zien of toezicht daardoor ook echt beter wordt.

Een wetswijziging na een verloren rechtszaak kan legitiem zijn, maar dan moet je niet doen alsof daarmee het principiële bezwaar verdwenen is. Maak vooraf een harde grens aan de collectieve bijdrage en evalueer jaarlijks of die spreiding nog te verdedigen is; anders wordt een tijdelijke oplossing al snel een permanent verdienmodel.