Europa in energiecrisis door blokkade Straat van Hormuz: prijzen stijgen, overheden grijpen in

Men vergeet gemakkelijk dat “prijsplafonds” en accijnskortingen vooral de vraag overeind houden; je koopt tijd, maar je maakt de rekening alleen groter en schuift ’m door naar later. Europa heeft zichzelf wijsgemaakt dat energie altijd wel via een paar chokepoints blijft stromen, en nu doen we verbaasd dat Hormuz dicht kan… tja. Gooi die strategische reserves niet in één paniekweek leeg en durf ook eens te zeggen: minder rijden, lager tempo, thuiswerken waar het kan; anders subsidieer je straks gewoon de onrust.

Nee hè, straks weer accijns eraf en subsidie erop en ondertussen tikt de pomp vrolijk door naar €2,20 en betaalt de gewone mens het alsnog via belasting. Zorg dan dat basisdingen als OV en boodschappenvervoer door kunnen en pak die graai bij energiereuzen eens aan, want bij “crisis” zijn ze altijd ineens recordwinsten aan ’t maken.

Dit is precies waarom “energiezekerheid” niet hetzelfde is als nóg meer fossiele importkanalen: één choke point en heel Europa staat te janken bij de pomp. Gooi je geld in snelle besparing (isolatie, warmtepompen, elektrificatie van industrie) en in eigen opwek, want elke extra liter die we nu subsidiëren is gewoon meer geld naar een instabiel geopolitiek ecosysteem en ondertussen gaat biodiversiteit ook nog eens de shredder in door die uitstoot. en ja, het is kut voor mensen die móeten rijden, maar dan help je die gericht i.p.v. iedereen goedkoop laten tanken alsof het 1999 is.

Kijk, die €119 olie is vooral risicopremie op transport/verzekering en paniek-hedging, en met prijsplafonds ga je die premium niet “wegsubsidieren” maar je jaagt ’m juist hoger omdat traders weten dat de vraag kunstmatig blijft staan. En let ff op: als dit langer dan een paar weken duurt gaat de euro omlaag + spreads omhoog, dan betaal je aan de pomp én via inflatie… topbeleid hoor.

Joa, iedereen kijkt naar de pompprijs, maar in de horeca/voeding voel je ’t straks harder: leveranciers met dieseltoeslag, koeltransport duurder, frituurvet en verpakkingen omhoog en dan mag jij aan tafel uitleggen waarom ’t broodje ineens 50 cent duurder is… als overheid wil ingrijpen oké, maar zorg dan dat logistiek en basisvoorzieningen eerst door kunnen, anders wordt ’t hier rap “gezellig” met lege schappen en boze mensen, rustig aan.

Op het water leer je: als de diesel omhoog schiet stopt niet “de luxe”, dan stopt de aanvoer. Ga maar eens prijsplafonds plakken terwijl de binnenvaart en vrachtwagens gewoon moeten varen/rijden om supermarkten en bouw draaiend te houden, dan krijg je lege schappen en ruzie bij de pomp.

Prijsplafonds aan de pomp zijn politiek lekker, maar je kunt de fysieke schaarste niet wegstemmen: als de marges hier kapot gereguleerd worden gaat de tanker gewoon naar Azië en sta je met “beschermde” prijzen én lege depots. Wat wél werkt is gecoördineerd EU-gedoe: IEA/EU-reserves slim doseren, noodafspraken over minimale leveringen voor vitale sectoren en tijdelijk vraagreductie (ja, ook snelheidslimiet/telewerk) zodat je die risicopremie niet nóg verder opblaast. En voor de mensen die weer “Brussel faalt!” gaan roepen: dit is exact waarom je energiezekerheid als strategisch dossier moet behandelen en niet als goedkoop populisme over accijns en graaiers.

Die €119/vat is irritant, maar “diepe energiecrisis” is ook wat opgeklopt: olie is in de EU nog maar ~30% van het eindenergieverbruik en bij stroom/verwarming speelt gas veel groter, dus dit raakt vooral transport + alles wat daarmee meereist in prijzen. Wat ik mis in de paniekmaatregelen: als je accijns schrapt voor iedereen subsidieer je óók SUV’s en tanktoerisme, terwijl je met gerichte mobiliteitscheques/OV en een tijdelijke thuiswerkplicht bij grote werkgevers veel sneller liters bespaart. En als Hormuz echt weken dicht blijft, gaat het niet alleen om prijs maar om dieselbeschikbaarheid; ga je dan nu alvast prioriteren (zorg, voedsel, hulpdiensten) of wachten tot de pomp “opeens” leeg is?