Energiebedrijf ONE-Dyas schaalt gaswinning uit veld in Noordzee op met tweede productieput

Schoner dan LNG uit de VS, prima, maar laten we niet doen alsof dit ineens “groen” is omdat het uit onze eigen zee komt. Ten eerste is het beleid al jaren: Groningen dicht, maar Noordzee open en dan verbaasd kijken dat mensen het inconsistent vinden; ten tweede wil ik die “schoner”-claim wel met harde cijfers zien incl. methaanlekken en de hele keten, maar ok marketing werkt blijkbaar beter dan transparantie.

Die “schoner dan VS” discussie is leuk, maar het echte punt is: als je dit doet, maak dan methaanmeting en -rapportage verplicht en realtime openbaar, want methaan is op korte termijn een flinke broeikasgas-klapper en een klein lek kan je hele CO2-voordeel opeten. Overigens: gas is niet alleen “stroom”, het zit ook in kunstmest (ammoniak) en daar komt óók een hoop klimaat- én stikstofellende vandaan, dus meer eigen gas kan net zo goed meer kunstmest/industrie aanjagen als je geen harde afbouwafspraken maakt. transparantie + afbouwpad, anders is het weer gewoon: even goedkoop scoren en later de rekening.

Mooi dat iedereen nu over methaan dashboards wil, maar ondertussen draait het om leveringszekerheid en prijs: eigen gas uit de Noordzee = minder geopolitiek gedoe en minder dollars weg naar LNG traders. En ja, als je écht wil afbouwen, doe dat dan via een voorspelbaar pad en niet door nu productie af te knijpen en straks weer paniekerig subsidies/prijsplafonds te moeten “regelen”.

Hier op het land is het vooral simpel: als je toch gas blijft verstoken, haal het dan liever dichtbij dan met schepen de halve wereld over. Maar roep dan niet “schoner” en klaar, zet er keiharde eisen op: nul affakkelen, lekken meteen fixen en een pot geld naar isolatie en warmtenetten i.p.v. weer dividend. anders is het gewoon nog een rondje uitstel met een groen stickertje erop.

“Schoner” is een leuke PR-lijn, maar het echte punt is: dit is gewoon asset-lock-in — je bouwt nu infrastructuur die nog 20 jaar rendement moet draaien, en raad eens wie dan weer gaat lobbyen tegen afbouw. En ondertussen privatiseer je de winst en socialiseer je het risico (milieu/ontmanteling) — oh ja want de markt regelt het, sure. Als het dan per se moet: zet er een keiharde windfall tax op en pomp dat geld DIRECT in isolatie en publieke warmtenetten, niet in aandeelhoudersfeestjes.

“Schoner dan VS-LNG” kan best kloppen, maar dat hangt vooral aan methaan: bij LNG heb je extra uitstoot door liquefactie/transport, terwijl een paar tienden procent extra lek op het platform je voordeel zo wegvreet. Wat ik mis in dit hele debat: hoeveel van dit gas komt straks echt in NL terecht en hoeveel gaat gewoon de TTF-markt op richting Duitsland/België? Als je leveringszekerheid als argument gebruikt, laat dan ook zien welke volumes en welke contracten, anders is het vooral een PR-zinnetje.

Schiermonnikoog zit straks weer met het gevoel dat er “boven hun hoofd” besloten wordt, en dat snap ik wel, echter dan moet je als overheid ook gewoon strak zijn op toezicht en aansprakelijkheid: wie betaalt ontmanteling en eventuele schade, en staat dat geld ook echt apart of is het weer hopen op een BV’tje. Daarentegen: als we dit doen voor leveringszekerheid, leg dan ook vast dat een deel van de opbrengst terugvloeit naar isolatie en warmtenetten, anders is het alleen winst privaat en de rommel publiek.

Iedereen heeft het over CO2 en methaan, maar niemand over de natuur daar: die platforms zitten midden in Natura 2000-gebied en je krijgt ook nog eens extra scheepvaart, licht en geluid, zeker met zo’n tweede put. Als je dit dan doorzet, maak dan ook gewoon harde afspraken over monitoring van vogels/zeezoogdieren en compensatie die niet uit een persbericht bestaat, echter zonder dat blijft het “klein veldje” tot de volgende stap weer groter wordt.

De “schoner dan import” discussie is leuk, maar juridisch zit de angel bij ontmanteling en zekerheden: wie garandeert dat er over 15-20 jaar nog geld in de BV zit om dat platform en die putten netjes weg te halen, incl. eventuele milieuschade. In casu wil je harde financiële zekerheidsstelling (bankgarantie/escrow), anders is het de facto winst nu en rekening later bij de Staat. En nee, “toezicht” is geen zekerheidsrecht.