Dronetraining voor iedere militair: Defensie werkt aan een droneproof leger

Nou ja, mooi hoor zo’n droneproof leger, maar als ik zie hoe traag Defensie soms nieuwe spullen inkoopt en hoe vaak systemen “net niet” praten met elkaar, dan denk ik: je kunt wel iedereen trainen, maar zonder keiharde anti-drone middelen, jammers die werken en goede radar, sta je alsnog met een joystickje te zwaaien, hoor. en regel dan ook meteen fatsoenlijke bescherming van kazernes en havens, want die drones komen niet netjes alleen op het slagveld, toch.

Leuk dat iedereen “dronetraining” krijgt, maar dat is alsof je elke soldaat git leert terwijl je band geen PA heeft. simpel: dit is een software+EW probleem — detectie, spectrum management, datalinks, eigen IFF en vooral snelle kill chain — en zonder centrale architectuur + red teaming ga je straks met 12 losse drone-ecosystemen rondlopen die elkaar jammen i.p.v. de vijand. Trainen prima, maar fix eerst de interoperability en de supply chain, anders is het weer powerpoint warfare.

Trainen is prima, maar zet er meteen een serieuze industrie-aanpak achter: vaste meerjarige contracten, NL productie/onderhoud en onderdelen op voorraad, anders sta je straks met “skills” maar zonder hardware omdat de supply chain weer op slot zit. en regel gelijk duidelijke regels rond privacy/luchtruim bij kazernes en havens, want zodra er één hobbydrone boven hangt ligt het land weer te gillen en ligt alles stil.

dus elke militair straks een “dronetraining” en ondertussen kan elke puber met een webshopdrone boven een kazerne hangen en filmen?? wie handhaaft dat dan, de marechaussee met een netje ofzo??? en dan hebben we het nog niet eens over al die reservisten en mensen die na werktijd thuis zitten: mogen die dan met drone-skills én materiaal naar huis, of gaan we doen alsof dat nooit kwijtraakt/gestolen wordt... en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat je met “training voor iedereen” vooral tijd koopt, maar de echte winst zit ’m in simpele discipline: licht uit, radios stil, geen domme warmtebronnen op één hoop, en vooral zorgen dat je eigen luchtbeeld klopt tot op de meter, want die kleine krengen zitten precies in het gat tussen politie, luchtmacht en marechaussee. En dat Eindhoven/Volkel-verhaal blijft me steken: als je boven een nucleaire basis niet eens fatsoenlijk kunt vaststellen wát er vliegt en wie er mag ingrijpen, dan kun je nog 1200 dronebanen verzinnen maar blijf je in de praktijk naar elkaar wijzen terwijl dat ding alweer weg is. In mijn tijd bij de KLM was het luchtruim heilig en strak geregeld, nu lijkt het alsof we pas wakker worden als er een hobbyist boven de hekken hangt en dan roepen we “taskforce” alsof dat een radar is.

Die “dronetraining voor iedereen” klinkt stoer, maar sociologisch is het ook klassiek: je schuift verantwoordelijkheid naar de individuele militair (“jij moet anders denken”) terwijl het echte knelpunt in organisatie en mandaat zit. Enerzijds heb je techniek en skills nodig, anderzijds moet je vooral één ding fixen: wie mag wanneer wat doen als er iets boven Volkel hangt, en hoe voorkom je dat elke club (politie/luchtmacht/marechaussee/ATC) naar elkaar zit te kijken tot het ding weer weg is, weg is. En ik mis in dit soort plannen altijd de schaduwkant: anti-drone = jammers/radars/camera’s overal, dus je bouwt ook een binnenlandse surveillancemachine rond bases en havens, en dan is het straks weer huilen bij privacyclubs terwijl je het nu “veiligheid” noemt. taskforce of niet, zonder heldere regels + snelle besluitlijn blijft het toch vooral powerpoint met een camouflage-netje.

Vanuit mijn praktijk: je kunt nog zoveel radars en “kill chain” neerzetten, maar als je militairen continu in hypervigilantie traint (altijd omhoog kijken, altijd dreiging) dan schiet het zenuwstelsel in standje fight/flight en ga je domme fouten maken, slaap kapot, burn-outs, agressie… dat zie je nu al bij mensen die lang onder stress werken. Maak die dronetraining dus óók somatisch: adem, herstel, ontladen, teamcoherentie, anders bouw je een droneproof leger met een mens-onproof binnenkant en dat is precies die westerse symptoombestrijding waar we steeds in blijven hangen.

Wederom een “taskforce” en 1.000–1.200 extra functies, maar niemand zegt wat het per jaar kost en wie dat gaat betalen: salaris, opleiding, onderhoud, munitie, softwarelicenties, dat loopt zo richting €100 miljoen+ structureel en dan ben je nog niet eens droneproof. En die radars van Robin Radar bij Volkel/Eindhoven, leuk, maar als je daarna geen 24/7 bezetting en bevoegdheid hebt om meteen in te grijpen, heb je een duur piepsysteem dat alleen maar logt dat je wéér iets gemist hebt. Trainen is goedkoop voor de bühne, maar de echte rekening komt bij beheer en mandaat, en daar hoor je ze nooit over.

“Droneproof” klinkt lekker, maar het is een paradoxaal woord: je maakt jezelf juist afhankelijker van een laag techniek die per definitie sneller evolueert dan jouw doctrine en budget. Wat ik mis is de vraag naar legitimiteit: wanneer mag je boven NL grondgebied eigenlijk een ding uit de lucht schieten of het spectrum platjammeren, en wie draagt de schade als zo’n drone op een woonwijk klettert? Inherent willen we totale veiligheid zonder de rommelige politieke keuzes die erbij horen, dus we bouwen taskforces en trainingen, maar het echte gevecht is mandaat, aansprakelijkheid en het verdragen dat je soms níet alles kunt afdekken—wat zegt dat over ons dat we “proof” eisen in een wereld die dat niet kent?